45 ປີແຫ່ງການຕໍ່ສູ້ປົກປັກຮັກສາເຂດຊາຍແດນພາກເໜືອ: ປະຫວັດສາດທີ່ສະຫງ່າອົງອາດ

11:03 | 17/02/2024

ຍສໝ - 45 ປີ​ໄດ້​ຜ່ານ​ໄປ​ນັບ​ແຕ່​ການ​ເລີ່ມ​ຕໍ່ສູ້​ປົກ​ປັກ​ຮັກສາ​ຊາຍ​ແດນ​ພາກ​ເໜືອ (17 ກຸມພາ 1979), ຍາວ​ນານ​ພໍ​ສົມຄວນ​ທີ່​ທັງ​ຈີນ​ແລະ​ຫວຽດນາມ​ຈະ​ຫວນ​ຄືນ​ສູ່​ສົງຄາມ​ນີ້​ຢ່າງ​ສະຫງົບ​ສຸກ​ແລະ​ມີ​ຈຸດປະສົງ​ທາງ​ວິທະຍາສາດ.

ລະດູບານໃໝ່ຢູ່ເຂດຊາຍແດນ ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມສາມັກຄີລະຫວ່າງທະຫານ ແລະປະຊາຊົນ ລະດູບານໃໝ່ຢູ່ເຂດຊາຍແດນ ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມສາມັກຄີລະຫວ່າງທະຫານ ແລະປະຊາຊົນ
ກອງບັນຊາການທະຫານຊາຍແດນແຂວງເງະອານ: ຍູ້ແຮງວຽກງານພົວພັນຕ່າງປະເທດເຂດຊາຍແດນ ປະກອບສ່ວນສ້າງເສັ້ນຊາຍແດນແຫ່ງສັນຕິພາບ, ມິດຕະພາບ, ສະຖຽນລະພາບ ແລະພັດທະນາ ກອງບັນຊາການທະຫານຊາຍແດນແຂວງເງະອານ: ຍູ້ແຮງວຽກງານພົວພັນຕ່າງປະເທດເຂດຊາຍແດນ ປະກອບສ່ວນສ້າງເສັ້ນຊາຍແດນແຫ່ງສັນຕິພາບ, ມິດຕະພາບ, ສະຖຽນລະພາບ ແລະພັດທະນາ

ຕອນ​ເຊົ້າ​ຂອງ​ວັນ​ທີ 17 ກຸມພາ​ປີ 1979, ​ໃນ​ຂອບ​ເຂດ "ການ​ໂຈມ​ຕີ​ປ້ອງ​ກັນ​ຕົນ​ເອງ", ກອງທັບ​ຈີນ 600,000 ຄົນ​ໄດ້​ບຸກ​ໂຈມ​ຕີ​ຢ່າງ​ກະທັນຫັນ​ທົ່ວ​ທັງ​ເຂດ​ຊາຍ​ແດນ​ພາກ​ເໜືອ. ກອງທັບ ​ແລະ ປະຊາຊົນ ຫວຽດນາມ ​ໄດ້​ຕໍ່ສູ້​ຢ່າງ​ວິລະ​ຊົນ​ເພື່ອ​ປົກ​ປັກ​ຮັກສາ​ເຂດ​ຊາຍ​ແດນ ​ແລະ ປົກ​ປັກ​ຮັກສາ​ເອກະລາດ, ອະທິປະ​ໄຕ​ຂອງ​ປະ​ເທດ. ວັນ​ທີ 5 ມີນາ​ປີ 1979, ຈີນ​ໄດ້​ປະກາດ​ຖອນ​ທະຫານ​ອອກ​ຈາກ​ປະ​ເທດ, ​ແຕ່​ໃນ​ຄວາມ​ເປັນ​ຈິງ "ສົງຄາມ​ຄັ້ງ​ໃໝ່" ຕ້ອງ​ແກ່ຍາວ​ເຖິງ 10 ປີ (1979-1989) ທີ່​ເຕັມ​ໄປ​ດ້ວຍ​ຄວາມ​ຮຸນ​ແຮງ, ການ​ສູນ​ເສຍ, ຄວາມ​ເຈັບ​ປວດ.

ການສູນເສຍອັນໃຫຍ່ຫຼວງ

ສົງຄາມຊາຍແດນເພື່ອປົກປັກຮັກສາຊາຍແດນພາກເໜືອໃນໄລຍະທໍາອິດພຽງແຕ່ໃຊ້ເວລາປະມານຫນຶ່ງເດືອນ, ຄວາມຈິງແລ້ວ 17 ວັນ (ແຕ່ວັນທີ 17 ກຸມພາ 1979 ຈົນກ່ວາຈີນປະກາດຖອນຕົວໃນວັນທີ 5 ມີນາ 1979), ແຕ່ການສູນເສຍຊີວິດແລະຊັບສິນບໍ່ໄດ້. ຕ່ຳ​ກວ່າ​ສົງຄາມ​ອັນ​ຍາວ​ນານ.

ຈີນ​ແມ່ນ​ຝ່າຍ​ທີ່​ບໍ່​ມີ​ການ​ສູນ​ເສຍ​ໜ້ອຍ​ໜຶ່ງ. ຕາມ​ຜູ້ຂຽນ ​ເຈືອງ​ເຊີນ, “ສົງຄາມ​ຊາຍ​ແດນ 1979: ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ​ກອງທັບ​ຢ່າງ​ວ່ອງ​ໄວ” ​ໄດ້​ລົງ​ໃນ​ເວັບ​ໄຊ Infonet ​ເມື່ອ​ວັນ​ທີ 18/02/2015, ​ໃນ​ອາທິດ​ທຳ​ອິດ​ຂອງ​ສົງຄາມ, ກຳລັງ​ປະກອບ​ອາວຸດ 6 ​ແຂວງ​ຊາຍ​ແດນ​ພາກ​ເໜືອ​ຖືກ​ປົດ​ອອກ​ຈາກ​ວົງ​ການ​ຮົບ 16.000 ຄົນ. ທະຫານ​ຈີນ. ຈໍານວນນີ້ສືບຕໍ່ເພີ່ມຂຶ້ນເປັນ 27,000 ທະຫານໃນວັນທີ 28 ກຸມພາແລະ 45,000 ທະຫານໃນວັນທີ 5 ມີນາ 1979.

45 ປີແຫ່ງການຕໍ່ສູ້ປົກປັກຮັກສາເຂດຊາຍແດນພາກເໜືອ: ປະຫວັດສາດທີ່ສະຫງ່າອົງອາດ

45 ປີແຫ່ງການຕໍ່ສູ້ປົກປັກຮັກສາເຂດຊາຍແດນພາກເໜືອ: ປະຫວັດສາດທີ່ສະຫງ່າອົງອາດ

ຫວຽດນາມ ບໍ່ມີສະຖິຕິການສູນເສຍທີ່ຄົບຖ້ວນ ແລະຖືກຕ້ອງ, ພຽງແຕ່ຄາດຄະເນວ່າ: ມີ 320 ຕາແສງ, ໂຮງຮຽນ 735/904 ແຫ່ງ, ໂຮງໝໍ 428/430 ແຫ່ງ, ຄລີນິກ, ຟາມປ່າໄມ້ 38/42 ແຫ່ງ, ຟາມ 41/41 ແຫ່ງ, ໂຮງງານ 81 ແຫ່ງ, ແລະ ລະເບີດຝັງດິນໃນທົ່ວປະເທດ. ເຂດສົງຄາມຖືກທໍາລາຍ.

ປະມານເຄິ່ງໜຶ່ງຂອງຈຳນວນປະຊາຊົນ 3,5 ລ້ານຄົນ ຢູ່ຊາຍແດນທາງພາກເໜືອຂອງຫວຽດນາມ ໄດ້ສູນເສຍເຮືອນຊານ, ຊັບສິນ, ຊີວິດການເປັນຢູ່.

​ເມືອງ​ລານ​ເຊີນ, ກາວ​ບັງ, ​ແລະ ກມ​ດົ່ງ​ຖືກ​ທຳລາຍ​ເກືອບ​ໝົດ. ຮ່ອງຮອຍປະຫວັດສາດ ແລະ ວັດທະນະທຳຫຼາຍແຫ່ງຖືກທະຫານຈີນເຈດຕະນາທຳລາຍເຊັ່ນ: ຖ້ຳປັກເປະາ (ກາວບັງ), ຕ່າມແທັ່ງ (ລ້າງເຊີນ)...

​ແນວ​ໂຮມ ຮ່າ​ຢາງ ​ແຕ່​ປີ 1979-1989 ມີ​ນັກຮົບ​ເສຍສະຫຼະ​ຊີວິດ​ເພື່ອ​ຊາດ 4.760 ຄົນ, ​ໃນ​ນັ້ນ, ​ເຂດ​ບັ້ນຮົບ ຫວູຊ້ຽນ ​ແຕ່​ປີ 1984-1989 ມີ​ທະຫານ 4.000 ກວ່າ​ຄົນ​ຈາກ 9 ກົມ​ໃຫຍ່​ເສຍສະຫຼະ​ຊີວິດ​ເພື່ອ​ຊາດ, ກອງທັບ 356 ​ແຫ່ງ​ດຽວ​ມີ​ນາຍ​ທະຫານ 1.200 ຄົນ​ເສຍສະຫຼະ​ຊີວິດ​ເພື່ອ​ຊາດ.

ຈີນ​ປະ​ຕິ​ບັດ​ສົງ​ຄາມ​ທຳລາຍ​ລ້າງ​ໃນ​ຫຼາຍ​ດ້ານ

ພາຍຫຼັງ​ການ​ຊ້ອມ​ຮົບ​ທົ່ວ​ເຂດ​ຊາຍ​ແດນ​ໃນ​ຕົ້ນ​ປີ 1979, ຈີນ​ໄດ້​ດຳ​ເນີນ​ການ​ຫຼອນ​ໂຈມ​ຕີ​ຫຼາຍ​ດ້ານ​ກັບ​ຫວຽດນາມ ດ້ວຍ​ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ​ປະກອບ​ອາວຸດ​ຄື: ​ໂຈມ​ຕີ, ບຸກ​ໂຈມ​ຕີ, ຍິງ​ປືນ, ບຸກ​ໂຈມ​ຕີ​ບຸກ​ໂຈມ​ຕີ... ​ໄດ້​ສ້າງ​ຄວາມ​ເສຍ​ຫາຍ​ຢ່າງ​ຫຼວງ​ຫຼາຍ​ຕໍ່​ຊີວິດ ​ແລະ ຊັບ​ສິນ. ກອງທັບ ແລະ ປະຊາຊົນ ຫວຽດນາມ. ພິ​ເສດ, ​ໃນ​ໄລຍະ 1984 – 1989, ຈີນ ​ໄດ້​ກັບ​ຄືນ​ມາ ​ແລະ ຮັກສາ​ການ​ຊ້ອມ​ຮົບ ​ວີ້ຊວຽນ ( ຮ່າ​ຢາງ ) ດ້ວຍ​ກຳລັງ​ແຮງ ​ແລະ ຄວາມ​ໜາ​ແໜ້ນ​ສູງ, ສ້າງ​ຄວາມ​ເຄັ່ງ​ຕຶງ ​ແລະ ສະຖຽນ​ລະ​ພາບ​ຢູ່​ເຂດ​ຊາຍ​ແດນ ຫວຽດນາມ - ຈີນ, ​ໄດ້​ສ້າງ​ຄວາມ​ເສຍ​ຫາຍ​ຫຼາຍ​ຢ່າງ ​ແລະ ຜົນ​ສະທ້ອນ​ຢ່າງ​ຮ້າຍ​ແຮງ​ໃຫ້​ແກ່​ກອງທັບ​ປະຊາຊົນ​ຫວຽດນາມ. ທະຫານ ​ແລະ ປະຊາຊົນ ຫວຽດນາມ.

ບໍ່​ວ່າ​ຈະ​ໄປ​ບ່ອນ​ໃດ, ກອງທັບ​ຈີນ​ກໍ່​ທຳ​ລາຍ, ທຳລາຍ​ພື້ນຖານ​ໂຄງ​ລ່າງ​ທັງ​ໝົດ, ​ແລະ​ສັງຫານ​ປະຊາຊົນ​ຜູ້​ບໍລິສຸດ. ການ​ສັງຫານ​ໝູ່​ທີ່​ໂຫດຮ້າຍ​ທີ່​ສຸດ​ຂອງ​ກອງທັບ​ຈີນ​ແມ່ນ​ຢູ່​ຕາ​ແສງ​ຕົງ​ຈູບ, ຕາ​ແສງ​ຮົ່ງ​ດ່າວ, ​ເມືອງ​ຮ່ວາ​ອານ (ກາວ​ບັງ). ວັນ​ທີ 9 ມີນາ 1979, 4 ມື້​ຫຼັງ​ຈາກ​ປະກາດ​ຖອນ​ທະຫານ​ອອກ​ຈາກ​ຫວຽດນາມ, ທະຫານ​ຈີນ​ໄດ້​ບຸກ​ໂຈມ​ຕີ​ຟາມ​ລ້ຽງ​ໝູ​ຢູ່​ບ້ານ​ຕົງ​ຈອບ, ​ເຮັດ​ໃຫ້ 43 ຄົນ​ເສຍ​ຊີວິດ​ລວມທັງ​ແມ່ຍິງ​ແລະ​ເດັກນ້ອຍ​ແລະ​ຝັງ​ສົບ​ຢູ່​ໃນ​ນ້ຳສ້າງ. ຖ້ອຍ​ຄຳ​ທີ່​ຢູ່​ເທິງ​ເຫລັກ​ຊີມັງ​ທີ່​ປະ​ໄວ້​ຢູ່​ເມືອງ​ຕົງ​ຈ໊ອບ ​ແມ່ນ​ບໍ່​ພຽງພໍ ​ແລະ ຈະ​ບໍ່​ພຽງພໍ​ທີ່​ຈະ​ພັນລະນາ​ເຖິງ​ຄວາມ​ໂຫດຮ້າຍ​ຂອງ​ອາດຊະຍາ​ກຳ​ທີ່​ທະຫານ​ຈີນ​ກະທຳ​ໃນ​ຂະນະ​ທີ່​ກຳລັງ​ຈະ​ຖອນ​ຕົວ​ກັບ​ບ້ານ.

​ໃນ​ຊຸມ​ມື້​ບຸນ​ເຕັດ​ປີ 2024, ກາວ​ບັງ​ໄດ້​ເປີດ​ໂຄງການ​ເຮືອນ​ວັດທະນະທຳ​ຊຸມ​ຊົນ​ສົມທົບ​ກັບ​ສະຖານ​ທີ່​ໄຫວ້​ອາ​ໄລ​ຢູ່​ສະຖານ​ທີ່​ການ​ສັງຫານ​ໝູ່​ຢ່າງ​ໂຫດຮ້າຍ​ເມື່ອ 45 ປີ​ກ່ອນ.

ປັບ​ຄວາມ​ສຳພັນ​ໃຫ້​ເປັນ​ປົກກະຕິ​ຕາມ 5 ຫຼັກການ

ສົງຄາມ​ປົກ​ປັກ​ຮັກສາ​ຊາຍ​ແດນ​ພາກ​ເໜືອ​ໄດ້​ຟື້ນ​ຟູ​ຄືນ​ມາ​ເປັນ​ເວລາ​ໜຶ່ງ, ດ້ວຍ​ຄວາມ​ມານະ​ພະຍາຍາມ ​ແລະ ຄວາມ​ສາມັກຄີ​ຂອງ​ແຕ່ລະ​ຝ່າຍ, ​ເດືອນ​ພະຈິກ 1991, ຫວຽດນາມ ​ແລະ ຈີນ ​ໄດ້​ຈັດ​ຕັ້ງ​ການ​ພົວພັນ​ເປັນ​ປົກກະຕິ​ຕາມ 5 ຫຼັກການ: ​ເຄົາລົບ​ອະທິປະ​ໄຕ ​ແລະ ຜືນ​ແຜ່ນດິນ​ອັນ​ຄົບ​ຖ້ວນ​ຂອງ​ກັນ; ຫ້າມລະເມີດເຊິ່ງກັນແລະກັນ; ບໍ່​ແຊກ​ແຊງ​ເຂົ້າ​ວຽກ​ງານ​ພາຍ​ໃນ​ຂອງ​ກັນ​ແລະ​ກັນ; ຄວາມ​ສະ​ເໝີ​ພາບ, ຜົນ​ປະ​ໂຫຍດ​ເຊິ່ງ​ກັນ​ແລະ​ກັນ​ແລະ​ການ​ຢູ່​ຮ່ວມ​ກັນ​ໂດຍ​ສັນ​ຕິ​ພາບ.

ແນວທາງ ​ແລະ ນະ​ໂຍບາຍ​ທີ່​ສອດຄ່ອງ​ຂອງ​ພັກ ​ແລະ ລັດ​ຫວຽດນາມ ​ໃນ​ການ​ພົວພັນ​ກັບ​ຈີນ ​ແມ່ນ​ເອົາ​ໃຈ​ໃສ່​ລົບ​ລ້າງ​ອະດີດ​ທີ່​ເຈັບ​ປວດ ​ແລະ ສ້າງ​ສາຍ​ພົວພັນ​ມິດຕະພາບ, ການ​ຮ່ວມ​ມື, ສະ​ເໝີ​ພາບ ​ແລະ ຜົນ​ປະ​ໂຫຍ​ດຂອງ​ສອງ​ປະ​ເທດ ບົນ​ພື້ນຖານ​ເຄົາລົບ​ເອກະລາດ, ອະທິປະ​ໄຕ​ຂອງ​ກັນ. ແລະ​ຄວາມ​ສົມ​ບູນ​ທາງ​ອາ​ນາ​ເຂດ​.

​ໃນ​ທ້າຍ​ປີ 2023, ​ໃນ​ໄລຍະ​ຢ້ຽມຢາມ​ທາງ​ລັດຖະກິດ​ຢູ່​ຫວຽດນາມ​ຂອງ​ທ່ານ​ເລຂາທິການ​ໃຫຍ່, ປະທານ​ປະ​ເທດ ຈີນ ສີ​ຈິ້ນ​ຜິ​ງ, 2 ຝ່າຍ​ໄດ້​ອອກ​ຖະ​ແຫຼ​ງການ​ຮ່ວມ​ລະຫວ່າງ ຫວຽດນາມ ​ແລະ ຈີນ ກ່ຽວ​ກັບ​ການ​ສືບ​ຕໍ່​ເພີ່ມ​ທະວີ​ການ​ພົວພັນ​ຄູ່​ຮ່ວມ​ມື​ຍຸດ​ທະ​ສາດ​ຮອບດ້ານ, ກໍ່ສ້າງ​ປະຊາ​ຄົມ. ອະນາຄົດຮ່ວມກັນ.

ຫວຽດນາມ ​ແລະ ຈີນ ​ໄດ້​ຜ່ານ​ຜ່າ​ອຸປະສັກ ​ແລະ ສິ່ງ​ທ້າ​ທາຍ​ຫຼາຍ​ຢ່າງ​ເພື່ອ​ກາຍ​ເປັນ​ຄູ່​ຮ່ວມ​ມື​ຍຸດ​ທະ​ສາດ​ຮອບດ້ານ, ຮ່ວມ​ມື ​ແລະ ພັດທະນາ​ຮ່ວມ​ກັນ​ໃນ​ທ່າ​ອ່ຽງ​ເຊື່ອມ​ໂຍງ ​ແລະ ​ໂລກາພິວັດ.

ປົກ​ປັກ​ຮັກສາ​ຜົນ​ປະ​ໂຫຍ​ດຂອງ​ຊາດ ​ແລະ ຮັກສາ​ນະ​ໂຍບາຍ​ການ​ຕ່າງປະ​ເທດ​ເອກະລາດ ​ແລະ ​ເປັນ​ເຈົ້າ​ຕົນ​ເອງ

ການ​ຕໍ່ສູ້​ປົກ​ປັກ​ຮັກສາ​ປະ​ເທດ​ຊາດ​ຢູ່​ເຂດ​ຊາຍ​ແດນ​ພາກ​ເໜືອ​ແຕ່​ປີ 1979-1989 ທີ່​ພວກ​ເຮົາ​ໄດ້​ຮັບ​ໄຊຊະນະ​ແມ່ນ​ຍ້ອນ​ຄວາມ​ຍຸດ​ຕິ​ທຳ, ​ເພາະ​ການ​ກະທຳ​ຮຸກ​ຮານ​ຂອງ​ສັດຕູ​ໄດ້​ເຮັດ​ໃຫ້​ກອງທັບ​ມີ​ນ້ຳ​ໃຈ​ຮັກ​ຊາດ​ແລະ​ປະຊາຊົນ​ຂອງ​ພວກ​ເຮົາ.

ບົດຮຽນ​ອັນ​ລ້ຳ​ຄ່າ​ຂອງ​ພາລະກິດ​ສ້າງສາ​ທົ່ວ​ປວງ​ຊົນ​ປ້ອງ​ກັນ​ປະ​ເທດ ​ແລະ ກໍ່ສ້າງ​ກອງທັບ​ປະຊາຊົນ​ຫວຽດນາມ ​ໃນ​ທຸກ​ວັນ​ນີ້ ​ແມ່ນ​ຮັກສາ​ເປົ້າ​ໝາຍ​ເອກະລາດ​ແຫ່ງ​ຊາດ ​ແລະ ອະທິປະ​ໄຕ​ຂອງ​ຊາດ.

​ໂລກ​ພວມ​ຢູ່​ໃນ​ທ່າ​ອ່ຽງ​ເຊື່ອມ​ໂຍງ​ຢ່າງ​ແຂງ​ແຮງ, ການ​ພົວພັນ​ສາກົນ​ສັບສົນ​ແລະ​ບໍ່​ສາມາດ​ຄາດ​ຄະ​ເນ, ສ້າງ​ກາລະ​ໂອກາດ ​ແລະ ສິ່ງ​ທ້າ​ທາຍ​ຫຼາຍ​ຢ່າງ​ໃຫ້​ແກ່​ປະ​ເທດ​ຕ່າງໆ. ສາມັກຄີ​ກັບ​ຜົນ​ປະ​ໂຫຍ​ດລວມຂອງ​ໂລກ ​ໃນ​ຜົນ​ປະ​ໂຫຍ​ດຂອງ​ແຕ່ລະ​ປະ​ເທດ​ແມ່ນ​ຫຼັກ​ໝັ້ນ​ຂອງ​ການ​ປ່ຽນ​ແປງ​ໃໝ່ ​ແລະ ​ເສັ້ນທາງ​ເຊື່ອມ​ໂຍງ​ເຂົ້າ​ກັບ​ສາກົນ​ຂອງ​ຫວຽດນາມ.

ການ​ຕໍ່ສູ້​ປົກ​ປັກ​ຮັກສາ​ເຂດ​ຊາຍ​ແດນ​ພາກ​ເໜືອ​ນັບ​ມື້​ນັບ​ຟົດ​ຟື້ນ, ​ແຕ່​ໄຊຊະນະ ​ແລະ ການ​ເສຍ​ສະຫຼະ​ອັນ​ໃຫຍ່​ຫຼວງ​ຂອງ​ກອງທັບ ​ແລະ ປະຊາຊົນ​ຫວຽດນາມ ​ໄດ້​ປະ​ຖິ້ມ​ບົດຮຽນ​ອັນ​ເລິກ​ເຊິ່ງ​ໃຫ້​ແກ່​ພາລະກິດ​ສ້າງສາ ​ແລະ ປົກ​ປັກ​ຮັກສາ​ປະ​ເທດ​ຊາດ. ​ໃນ​ສະພາບ​ການ​ສາກົນ ​ແລະ ພາກ​ພື້ນ​ທີ່​ມີ​ທ່າ​ໄດ້​ປຽບ ​ແລະ ຂໍ້​ເສຍ​ປະສົມ, ພວກ​ເຮົາ​ຕ້ອງ​ມີ​ສະຕິ​ລະວັງ​ຕົວ, ຮັບ​ຮູ້​ຢ່າງ​ຈະ​ແຈ້ງ​ເຖິງ​ລັກສະນະ​ຄູ່​ຮ່ວມ​ມື ​ແລະ ​ເລື່ອງ​ປະຕິບັດ​ຢ່າງ​ເໝາະ​ສົມ, ປະກອບສ່ວນ​ຮັກສາ​ສັນຕິພາບ, ສະຖຽນ​ລະ​ພາບ ​ແລະ ການ​ພັດທະນາ.

ຄຳຮຸ່ງ

ເຫດການ
302 Found

Found

The document has moved here.