 | ທ່ານ ຜູ້ປະຈຳຄະນະເລຂາທິການ ເຈິ່ນເກີມຕູ໋ ມາຮອດນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ, ເລີ່ມຕົ້ນການຢ້ຽມຢາມລາວຢ່າງເປັນທາງການ |
| ທ່ານ ເຈິ່ນເກີມຕູ໋, ຜູ້ປະຈຳຄະນະເລຂາທິການ ເດີນທາງຢ້ຽມຢາມຢ່າງເປັນທາງການຢູ່ລາວ ແລະ ກຳປູເຈຍ. |
ພາຍໃນຂອບກອງປະຊຸມ, ກະຊວງກະສິກຳ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ - ອົງການຫຼັກທີ່ຮັບຜິດຊອບຂອບການຮ່ວມມືສຸຂະພາບດຽວຂອງຫວຽດນາມກ່ຽວກັບການປ້ອງກັນ ແລະ ຄວບຄຸມພະຍາດຕິດຕໍ່ຈາກສັດ (OHP) - ໄດ້ຢືນຢັນການສະໜັບສະໜູນຢ່າງແຂງແຮງຕໍ່ຄຳໝັ້ນສັນຍາທາງການເມືອງທົ່ວໂລກກ່ຽວກັບ "ສຸຂະພາບດຽວ", ພ້ອມທັງຂໍ້ລິເລີ່ມສາກົນທີ່ລິເລີ່ມໂດຍລັດຖະບານຝຣັ່ງ.
ໃນຈົດໝາຍເຖິງກອງປະຊຸມ, ກະຊວງກະສິກຳ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມໄດ້ຕີລາຄາສູງຕໍ່ການຈັດຕັ້ງງານລະດັບສູງຂອງຝຣັ່ງ, ໂດຍຖືວ່າມັນເປັນເວທີປາໄສທີ່ສຳຄັນເພື່ອສົ່ງເສີມການຮ່ວມມືສາກົນ ແລະ ປ່ຽນຄຳໝັ້ນສັນຍາທາງການເມືອງໄປສູ່ການກະທຳທີ່ເປັນຮູບປະທຳໃນການປ້ອງກັນພະຍາດຕິດຕໍ່ຈາກສັດ. ຫວຽດນາມຍັງໄດ້ສະແດງຄວາມປາຖະໜາທີ່ຈະສືບຕໍ່ເສີມສ້າງການຮ່ວມມືກັບຄູ່ຮ່ວມງານຝຣັ່ງ, ໂດຍສະເພາະສູນຄົ້ນຄວ້າສາກົນເພື່ອການພັດທະນາກະສິກຳ (CIRAD), ໃນຂົງເຂດເຕັກໂນໂລຊີ, ການຄົ້ນຄວ້າ, ແລະ ການປະສານງານນະໂຍບາຍ.
ປະຈຸບັນ, ຫວຽດນາມເປັນສະມາຊິກທີ່ມີການເຄື່ອນໄຫວຂອງໂຄງການປ້ອງກັນ ແລະ ຄວບຄຸມພະຍາດຕິດຕໍ່ຈາກສັດ (PREZODE), ເຊິ່ງລິເລີ່ມໂດຍຝຣັ່ງ, ປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນຄວາມພະຍາຍາມທົ່ວໂລກເພື່ອປ້ອງກັນພະຍາດທີ່ເກີດຂຶ້ນໃໝ່ໂດຍຜ່ານວິທີການແບບຮອບດ້ານ ແລະ ປ້ອງກັນ.
 |
| ກອງປະຊຸມໄດ້ຈັດຂຶ້ນພາຍໃນຂອບຂອງກອງປະຊຸມຂັ້ນສູງ “ສຸຂະພາບດຽວ” (One Health Summit) ແຕ່ວັນທີ 5-7 ເມສາ 2026 ທີ່ເມືອງ Lyon, ປະເທດຝຣັ່ງ. (ພາບ: VNA) |
ອີງຕາມສຳນັກຂ່າວຫວຽດນາມ, ທ່ານນາງ Flavie Goutard, ທ່ານໝໍສັດຊ່ຽວຊານດ້ານລະບາດວິທະຍາຢູ່ CIRAD, ໄດ້ກ່າວວ່າ ຫວຽດນາມໄດ້ສ້າງຕັ້ງເວທີຮ່ວມມືລະຫວ່າງຂະແໜງການ"One Health Partnership" ຫຼາຍກວ່າ 15 ປີກ່ອນ, ເຊິ່ງເກີດຈາກວິກິດການໄຂ້ຫວັດນົກ. ເວທີນີ້ລວມເອົາກະຊວງ ແລະ ຂະແໜງການຕ່າງໆເຊັ່ນ: ສາທາລະນະສຸກ, ກະສິກຳ, ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ ເພື່ອປະສານງານຄວາມພະຍາຍາມໃນການແກ້ໄຂບັນຫາຕ່າງໆເຊັ່ນ: ພະຍາດທີ່ເກີດຂຶ້ນໃໝ່, ການຕ້ານທານຢາຕ້ານເຊື້ອ, ພະຍາດຕິດຕໍ່ຈາກສັດສູ່ຄົນ, ແລະ ຄວາມປອດໄພຂອງອາຫານ.
ອີງຕາມທ່ານນາງແລ້ວ, ລັກສະນະທີ່ເປັນເອກະລັກຂອງຮູບແບບຫວຽດນາມແມ່ນການມີສ່ວນຮ່ວມຢ່າງກວ້າງຂວາງຂອງຜູ້ມີສ່ວນຮ່ວມຫຼາຍຄົນ, ຕັ້ງແຕ່ອົງການຄຸ້ມຄອງ, ສະຖາບັນຄົ້ນຄວ້າ, ແລະ ມະຫາວິທະຍາໄລ ຈົນເຖິງອົງການຈັດຕັ້ງສາກົນເຊັ່ນ: Food and Agriculture Organization (FAO), World Health Organization (WHO), World Organisation for Animal Health… ນີ້ແມ່ນເວທີທີ່ "ໜ້າສັງເກດ ແລະ ເປັນເອກະລັກ" ທີ່ສາມາດເປັນແບບຢ່າງໃຫ້ກັບຫຼາຍປະເທດອື່ນໆ.
ເພື່ອຄວາມຊັດເຈນ, ທ່ານນາງ Goutard ກ່າວວ່າວິທີການ "ສຸຂະພາບດຽວ" ແມ່ນວິທີການລະຫວ່າງສາຂາວິຊາທີ່ມີຈຸດປະສົງເພື່ອປັບປຸງສຸຂະພາບຂອງມະນຸດ, ສັດ, ພືດ, ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມພ້ອມໆກັນ, ໂດຍອີງໃສ່ຄວາມສຳພັນທີ່ໃກ້ຊິດລະຫວ່າງມະນຸດ ແລະ ລະບົບນິເວດ. ຫຼັງຈາກການລະບາດຂອງພະຍາດໂຄວິດ-19, ວິທີການນີ້ໄດ້ຮັບຄວາມສົນໃຈຫຼາຍຂຶ້ນຍ້ອນວ່າຄວາມສ່ຽງຂອງພະຍາດຕິດຕໍ່ຈາກສັດເພີ່ມຂຶ້ນ.
ຢ່າງໃດກໍຕາມ, ຜູ້ຊ່ຽວຊານຍັງໄດ້ສັງເກດເຫັນວ່າຫວຽດນາມຈຳເປັນຕ້ອງສືບຕໍ່ປັບປຸງປະສິດທິພາບຂອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ, ໂດຍສະເພາະໃນດ້ານຊັບພະຍາກອນທາງດ້ານການເງິນ, ແລະພັດທະນາກົນໄກການເງິນພາຍໃນປະເທດຢ່າງຫ້າວຫັນເພື່ອຮັກສາຄຳໝັ້ນສັນຍາ "ສຸຂະພາບດຽວ".
 |
| ທ່ານນາງ Flavie Goutard, ທ່ານໝໍສັດຊ່ຽວຊານດ້ານລະບາດວິທະຍາຢູ່ສູນຄົ້ນຄວ້າສາກົນຝຣັ່ງເພື່ອການພັດທະນາກະສິກຳ (CIRAD), ໄດ້ປະເມີນວ່າລັກສະນະທີ່ເປັນເອກະລັກຂອງຮູບແບບ "ສຸຂະພາບດຽວ" ຂອງຫວຽດນາມແມ່ນການເຂົ້າຮ່ວມຢ່າງກວ້າງຂວາງຂອງຜູ້ມີສ່ວນຮ່ວມຫຼາຍຝ່າຍ. (ຮູບພາບ: VNA) |
ໂດຍແບ່ງປັນທັດສະນະນີ້, ທ່ານ ຫງວຽນຫວຽດຮຸ່ງ, ຜູ້ອຳນວຍການ ILRI ປະຈຳຫວຽດນາມ, ໄດ້ກ່າວວ່າ ຫວຽດນາມແມ່ນໜຶ່ງໃນບັນດາປະເທດຊັ້ນນຳໃນການປະຕິບັດວິທີການນີ້ ຍ້ອນກົນໄກການປະສານງານທີ່ມີໂຄງສ້າງທີ່ດີຜ່ານການຮ່ວມມືລະດັບຊາດ "ສຸຂະພາບດຽວ". ຫວຽດນາມບໍ່ພຽງແຕ່ໄດ້ຮັບແຕ່ຍັງປະກອບສ່ວນປະສົບການໃຫ້ແກ່ການລິເລີ່ມທົ່ວໂລກ.
ອີງຕາມທ່ານ, ໃນຊຸມປີມໍ່ໆມານີ້, ໂຄງການຄົ້ນຄວ້າສາກົນຫຼາຍໂຄງການໄດ້ຖືກຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຢູ່ໃນຫວຽດນາມພາຍໃນຂອບຂອງ PREZODE, ໃນທ້ອງຖິ່ນເຊັ່ນ: ໄທງວຽນ ແລະ ດົ່ງທັບ, ເຊິ່ງປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນການປ້ອງກັນ ແລະ ຄວບຄຸມພະຍາດຕິດຕໍ່ຈາກສັດສູ່ຄົນ.
ໂດຍອີງໃສ່ການປະຕິບັດຕົວຈິງ, ທ່ານ ຫງວຽນຫວຽດຮຸ່ງ ໄດ້ສະເໜີທິດທາງຫຼັກສາມຢ່າງຄື: ການເພີ່ມການລົງທຶນໃນຊັບພະຍາກອນພາຍໃນປະເທດ; ນຳເອົາວິທີການ "ສຸຂະພາບດຽວ" ລົງສູ່ລະດັບທ້ອງຖິ່ນ - ບ່ອນທີ່ມີຄວາມສ່ຽງຕໍ່ພະຍາດເກີດຂຶ້ນໂດຍກົງ; ແລະ ສືບຕໍ່ປັບປຸງກົນໄກການປະສານງານ, ໂດຍສະເພາະໃນຂົງເຂດທີ່ມີຂໍ້ຈຳກັດເຊັ່ນ: ສຸຂະພາບສັດປ່າ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ.
ໃນຄວາມເປັນຈິງ, ຫວຽດນາມໄດ້ເລີ່ມປະຕິບັດວິທີການນີ້ໃນປີ 2003 ຜ່ານການຮ່ວມມືເພື່ອປ້ອງກັນ ແລະ ຄວບຄຸມໄຂ້ຫວັດນົກ ແລະ ມະນຸດ (PAHI). ຮອດປີ 2016, ລັດຖະບານໄດ້ຫັນປ່ຽນໄປສູ່ຂອບການຮ່ວມມືສຸຂະພາບດຽວ (OHP) ທີ່ມີຂອບເຂດທີ່ຄົບຖ້ວນກວ່າ. ໃນລະຫວ່າງປີ 2021–2025, ຂອບການຮ່ວມມືນີ້ໄດ້ຮັບການອະນຸມັດ ແລະ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຢ່າງເປັນທາງການ, ກາຍເປັນກົນໄກປະສານງານລະຫວ່າງຂະແໜງການໃນລະດັບຊາດ.
ປະຈຸບັນ, ພາຍໃຕ້ການເປັນປະທານຂອງກະຊວງກະສິກຳ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ຮ່ວມເປັນປະທານໂດຍກະຊວງສາທາລະນະສຸກ, OHP ມີຄູ່ຮ່ວມງານທີ່ໄດ້ລົງນາມຢ່າງເປັນທາງການ 35 ຄູ່ຮ່ວມງານ ແລະ ຄູ່ຮ່ວມງານສາກົນຫຼາຍກວ່າ 70 ຄູ່ຮ່ວມງານທີ່ເຂົ້າຮ່ວມຢ່າງຖາວອນ, ລວມທັງອົງການຈັດຕັ້ງຫຼາຍຝ່າຍ ແລະ ສະຖາບັນຄົ້ນຄວ້າຫຼາຍແຫ່ງ, ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງສ້າງເຄືອຂ່າຍການຮ່ວມມືທີ່ກວ້າງຂວາງໃນຂົງເຂດ “ສຸຂະພາບດຽວ”.
| ກອງປະຊຸມຂັ້ນສູງ “ສຸຂະພາບດຽວ” ໄດ້ຈັດຂຶ້ນທີ່ນະຄອນ Lyon ແຕ່ວັນທີ 5-7 ເມສາ, ໂດຍມີກອງປະຊຸມລະດັບສູງຈັດຂຶ້ນໃນວັນສຸຂະພາບໂລກ. ນີ້ແມ່ນໜຶ່ງໃນເຫດການສຳຄັນໃນລະຫວ່າງປີທີ່ເປັນປະທານ G7 ຂອງຝຣັ່ງ ແລະ ເປັນຄັ້ງທີເກົ້າໃນຊຸດກອງປະຊຸມ “ດາວເຄາະດຽວ” (One Planet Summit), ໂດຍມີການເຂົ້າຮ່ວມຈາກຫຼາຍກວ່າ 20 ປະເທດ, ລວມທັງຫົວໜ້າລັດ, ອົງການຈັດຕັ້ງສາກົນ, ນັກວິທະຍາສາດ ແລະ ທຸລະກິດຕ່າງໆ. ດ້ວຍຫົວຂໍ້ຂອງການສົ່ງເສີມວິທີການ “ສຸຂະພາບດຽວ”, ກອງປະຊຸມສຸດຍອດໄດ້ເນັ້ນໜັກເຖິງການເຊື່ອມໂຍງຢ່າງໃກ້ຊິດລະຫວ່າງສຸຂະພາບຂອງມະນຸດ, ສຸຂະພາບສັດ, ສຸຂະພາບພືດ ແລະ ລະບົບນິເວດ, ໂດຍມີຈຸດປະສົງເພື່ອແປຄຳໝັ້ນສັນຍາທາງການເມືອງໄປສູ່ການກະທຳທີ່ເປັນຮູບປະທຳໃນການປ້ອງກັນພະຍາດ, ການຄວບຄຸມການຕ້ານທານຢາຕ້ານເຊື້ອ, ການພັດທະນາລະບົບອາຫານແບບຍືນຍົງ, ແລະ ການປົກປ້ອງສິ່ງແວດລ້ອມ. |
 | ຜູ້ນຳແນວໂຮມປະເທດຊາດຫວຽດນາມ ສົ່ງຈົດໝາຍອວຍພອນປີໃໝ່ປະຈຳຊາດລາວ ຍສໝ - ໃນໂອກາດປີໃໝ່ລາວ ບຸນປີໃໝ່ປະຈຳຊາດລາວ 2569, ທ່ານນາງ ບຸ່ຍທິມິງຮວ່າຍ, ປະທານຄະນະກຳມະການສູນກາງແນວໂຮມປະເທດຊາດຫວຽດນາມ ໄດ້ສົ່ງຈົດໝາຍອວຍພອນເຖິງທ່ານ ກິແກ້ວ ຄາຍຄຳພິທູນ, ປະທານແນວໂຮມຊາດລາວ, ເພື່ອປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນການເພີ່ມພູນຄູນສ້າງສາຍພົວພັນມິດຕະພາບພິເສດລະຫວ່າງສອງປະເທດ. |
 | ການເຕີບໂຕຂອງໄຕມາດທີ 1 ວາງພື້ນຖານໃຫ້ແກ່ການບັນລຸເປົ້າໝາຍການເຕີບໂຕສອງຕົວເລກ ຍສໝ - ການເຕີບໂຕຂອງ GDP ໃນໄຕມາດທຳອິດຂອງປີ 2026 ບັນລຸຫຼາຍກວ່າ 7.83%, ເຊິ່ງສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າເສດຖະກິດຫວຽດນາມກຳລັງຟື້ນຕົວໃນທາງບວກ ແລະ ຄ່ອຍໆກັບຄືນສູ່ສະພາບປົກກະຕິທ່າມກາງຄວາມບໍ່ແນ່ນອນຂອງໂລກ. ເຖິງແມ່ນວ່າຍັງບໍ່ທັນບັນລຸຄວາມຄາດຫວັງສູງສຸດ, ແຕ່ຜົນໄດ້ຮັບນີ້ຍັງເປັນພື້ນຖານທີ່ສຳຄັນສຳລັບການບັນລຸການເຕີບໂຕສອງຕົວເລກຕະຫຼອດປີ. |
