ຫວຽດນາມ - ສະວິດ ກຳນົດບັນດາບູລິມະສິດການຮ່ວມມືໃນໄລຍະໃໝ່

ຂໍຮຽນທ່ານນາງ, ທ່ານ Guy Parmelin, ປະທານາທິບໍດີສະວິດ ຫາກໍໄດ້ສຳເລັດການຢ້ຽມຢາມຫວຽດນາມຢ່າງເປັນທາງການດ້ວຍຜົນສຳເລັດອັນຈົບງາມ. ທ່ານນາງຊ່ວຍໃຫ້ຮູ້ເຖິງບັນດາຜົນສຳເລັດທີ່ໂດດເດັ່ນຂອງການຢ້ຽມຢາມຄັ້ງນີ້ໄດ້ບໍ່?

ທ່ານນາງ ເລ ທິ ທູ ຮັ່ງ, ຮອງລັດຖະມົນຕີການຕ່າງປະເທດ: ຕາມຄຳເຊີນຂອງສະຫາຍ ໂຕ ເລິມ, ເລຂາທິການໃຫຍ່ຄະນະບໍລິຫານງານສູນກາງພັກ, ປະທານປະເທດ ແລະ ພັນລະຍາ, ທ່ານ Guy Parmelin, ປະທານາທິບໍດີສະວິດ ພ້ອມດ້ວຍພັນລະຍາ ໄດ້ຢ້ຽມຢາມຫວຽດນາມຢ່າງເປັນທາງການ ໃນສອງວັນທີ 17-18/10/2026.

ທ່ານນາງ ເລ ທິ ທູ ຮັ່ງ, ຮອງລັດຖະມົນຕີການຕ່າງປະເທດ

ການຢ້ຽມຢາມດຳເນີນຂຶ້ນໃນສະພາບການທີ່ສາຍພົວພັນຫວຽດນາມ - ສະວິດ ມີ 3 ຂີດໝາຍສຳຄັນ ຄື: ການລະນຶກຄົບຮອບ 55 ປີ ແຫ່ງການສ້າງຕັ້ງສາຍພົວພັນການທູດ; ການສືບຕໍ່ປະຕິບັດຂອບການຮ່ວມມືຄູ່ຮ່ວມມືຮອບດ້ານທີ່ໄດ້ສ້າງຕັ້ງແຕ່ເດືອນ 1/2025; ແລະ ການລົງນາມໃນສັນຍາການຄ້າເສລີ (FTA) ລະຫວ່າງຫວຽດນາມ ກັບບັນດາປະເທດສັງກັດສະມາຄົມການຄ້າເສລີເອີຣົບ (EFTA), ໃນນັ້ນມີສະວິດ.

ນີ້ຍັງແມ່ນກິດຈະກຳທີ່ເປັນຮູບປະທຳໃນການຫັນແນວທາງການຕ່າງປະເທດທີ່ກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຄັ້ງທີ XIV ຂອງພັກໄດ້ວາງອອກ ພ້ອມກັບບັນດາມະຕິສຳຄັນຂອງກົມການເມືອງກ່ຽວກັບວຽກງານການຕ່າງປະເທດໃນໄລຍະພັດທະນາໃໝ່ ໃຫ້ກາຍເປັນການປະຕິບັດຕົວຈິງ.

ໃນຖານະເປັນໜຶ່ງໃນບັນດາປະເທດເອີຣົບຕາເວັນຕົກທຳອິດທີ່ຮັບຮູ້ ແລະ ສ້າງຕັ້ງສາຍພົວພັນການທູດກັບຫວຽດນາມ, ສະວິດໄດ້ຮ່ວມເດີນທາງຄຽງຂ້າງຫວຽດນາມໃນຫຼາຍຂົງເຂດ ນັບແຕ່ການຮ່ວມມືພັດທະນາ, ການສຶກສາ, ການຄົ້ນຄວ້າ ຈົນເຖິງການໜູນຊ່ວຍປະຊາຊົນແກ້ໄຂຜົນກະທົບຈາກໄພທຳມະຊາດ, ພາຍຸ, ນ້ຳຖ້ວມ ແລະ ພະຍາດລະບາດ. ບົນພື້ນຖານສາຍພົວພັນມິດຕະພາບດັ່ງກ່າວ, ການຢ້ຽມຢາມໄດ້ປະກອບສ່ວນກຳນົດບັນດາທິດທາງຍຸດທະສາດສຳລັບໄລຍະພັດທະນາຕໍ່ໄປຂອງສາຍພົວພັນຄູ່ຮ່ວມມືຮອບດ້ານ.

ບັນດາຈຸດແຂງຂອງສະວິດໃນດ້ານການຄົ້ນຄວ້າ, ນະວັດຕະກຳ, ການເງິນ ແລະ ການຝຶກອົບຮົມ ມີຫຼາຍເງື່ອນໄຂທີ່ຈະເຊື່ອມໂຍງຢ່າງເລິກເຊິ່ງ ແລະ ກວ້າງຂວາງຍິ່ງຂຶ້ນກັບຄວາມຕ້ອງການພັດທະນາ ແລະ ຂີດຄວາມສາມາດການຜະລິດຂອງຫວຽດນາມ.

ໃນລາຍການການຢ້ຽມຢາມ, ທ່ານ Guy Parmelin, ປະທານາທິບໍດີ ໄດ້ດຳເນີນການເຈລະຈາກັບສະຫາຍ ໂຕ ເລິມ, ເລຂາທິການໃຫຍ່, ປະທານປະເທດ; ເຂົ້າພົບປະສະຫາຍ ເລ ມິງ ຮຶງ, ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ແລະ ສະຫາຍ ເຈິ່ນ ແທງ ເໝິນ, ປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ.

ໃນບັນດາການພົບປະ, ຜູ້ນຳສອງປະເທດໄດ້ຢືນຢັນການໃຫ້ຄວາມສຳຄັນຕໍ່ສາຍພົວພັນມິດຕະພາບ ແລະ ການຮ່ວມມືສອງຝ່າຍ, ພ້ອມທັງຕີລາຄາສູງຕໍ່ບົດບາດ ແລະ ຖານະຂອງແຕ່ລະຝ່າຍໃນພາກພື້ນ, ໃນໂລກ ແລະ ໃນບັນດາກົນໄກຫຼາຍຝ່າຍ.

ໂດຍສະເພາະ, ການແລກປ່ຽນຂັ້ນສູງລະຫວ່າງສະຫາຍ ໂຕ ເລິມ, ເລຂາທິການໃຫຍ່, ປະທານປະເທດ ແລະ ທ່ານ Guy Parmelin, ປະທານາທິບໍດີ ໄດ້ກຳນົດບັນດາທິດທາງສຳຄັນເພື່ອພັດທະນາສາຍພົວພັນຄູ່ຮ່ວມມືຮອບດ້ານ, ໃນນັ້ນມີການເພີ່ມທະວີການແລກປ່ຽນຄະນະຜູ້ແທນທຸກຂັ້ນ, ເລັ່ງລັດການພົບປະ ແລະ ການສົນທະນາຂັ້ນສູງ ເພື່ອຊຸກຍູ້ການຮ່ວມມືສອງຝ່າຍ.

ໃນຂົງເຂດເສດຖະກິດ, ການຄ້າ ແລະ ການລົງທຶນ, ການລົງນາມໃນສັນຍາການຄ້າເສລີຫວຽດນາມ - EFTA, ເຊິ່ງສະວິດເປັນໜຶ່ງໃນປະເທດສະມາຊິກ, ແມ່ນໜຶ່ງໃນບັນດາຜົນສຳເລັດທີ່ໜ້າສົນໃຈທີ່ສຸດຂອງການຢ້ຽມຢາມ.

ສັນຍາດັ່ງກ່າວເປັນຂີດໝາຍຂອງບາດກ້າວສຳຄັນໃນການເຊື່ອມໂຍງທາງເສດຖະກິດລະຫວ່າງຫວຽດນາມ ແລະ EFTA. ຫຼັງຈາກສັນຍາມີຜົນບັງຄັບໃຊ້, ບັນດາຂໍ້ຜູກພັນໃນສັນຍາຈະສ້າງເງື່ອນໄຂໃຫ້ວິສາຫະກິດເຂົ້າເຖິງຕະຫຼາດໄດ້ສະດວກຍິ່ງຂຶ້ນ ແລະ ຂະຫຍາຍການດຳເນີນທຸລະກິດ.

ສຳລັບຫວຽດນາມ, ສັນຍາຍັງມີຄວາມໝາຍໄລຍະຍາວໃນການຂະຫຍາຍຄວາມສາມາດເຂົ້າເຖິງເຕັກໂນໂລຊີ, ຄວາມຮູ້ ແລະ ບັນດາເຄືອຂ່າຍທຸລະກິດຄຸນນະພາບສູງ, ຈາກນັ້ນຍົກສູງຂີດຄວາມສາມາດແຂ່ງຂັນ ແລະ ເຂົ້າຮ່ວມໃນຕ່ອງໂສ້ມູນຄ່າຢ່າງເລິກເຊິ່ງຍິ່ງຂຶ້ນ.

ໃນທາງກັບກັນ, ຫວຽດນາມເປັນຕະຫຼາດທີ່ມີອັດຕາການພັດທະນາຢ່າງຄ່ອງແຄ້ວ, ມີຂີດຄວາມສາມາດການຜະລິດ ແລະ ລະດັບການເຊື່ອມໂຍງກັບເສດຖະກິດພາກພື້ນ ແລະ ໂລກທີ່ນັບມື້ນັບສູງຂຶ້ນ, ຜ່ານນັ້ນສ້າງທ່າແຮງການຮ່ວມມືເພີ່ມຂຶ້ນໃຫ້ແກ່ຝ່າຍສະວິດ.

ສອງປະເທດຍັງໄດ້ເຮັດໃຫ້ບັນດາຂົງເຂດບູລິມະສິດການຮ່ວມມືມີຄວາມຊັດເຈນຍິ່ງຂຶ້ນ, ສອດຄ່ອງກັບຄວາມຕ້ອງການພັດທະນາໃນໄລຍະໃໝ່. ບັນດາເອກະສານທີ່ໄດ້ລົງນາມໃນການຢ້ຽມຢາມກ່ຽວກັບແຮງງານ, ການຈ້າງງານ, ວິທະຍາສາດ, ເຕັກໂນໂລຊີ ແລະ ນະວັດຕະກຳ ຈະປະກອບສ່ວນສ້າງພື້ນຖານຊຸກຍູ້ການເຊື່ອມໂຍງລະຫວ່າງການລົງທຶນ, ການຄົ້ນຄວ້າ ແລະ ການຝຶກອົບຮົມ, ຍົກສູງຄຸນນະພາບການຮ່ວມມື, ສັດສ່ວນການນຳໃຊ້ເຕັກໂນໂລຊີ ແລະ ພັດທະນາຊັບພະຍາກອນມະນຸດ.

ໃນດ້ານຫຼາຍຝ່າຍ, ຫວຽດນາມ ແລະ ສະວິດ ໄດ້ຮ່ວມກັນຢືນຢັນຈຸດຢືນສະໜັບສະໜູນການພັດທະນາຢ່າງຍືນຍົງ, ລັດທິຫຼາຍຝ່າຍ, ການຄ້າເສລີ ແລະ ລະບຽບສາກົນທີ່ອີງໃສ່ກົດລະບຽບ ໃນສະພາບການທີ່ສະຖານະການໂລກມີຄວາມບໍ່ໝັ້ນຄົງຫຼາຍດ້ານ ແລະ ລະບົບການຄ້າຫຼາຍຝ່າຍກຳລັງປະເຊີນກັບຄວາມທ້າທາຍບໍ່ໜ້ອຍ.

ບັນດາຜົນສຳເລັດທີ່ບັນລຸໄດ້ ບໍ່ພຽງແຕ່ປະກອບສ່ວນເສີມສ້າງພື້ນຖານທາງສັງຄົມຂອງສາຍພົວພັນສອງຝ່າຍເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ຍັງສະແດງເຖິງຄວາມຮັບຜິດຊອບຂອງຫວຽດນາມ ແລະ ສະວິດ ໃນການປະກອບສ່ວນແກ້ໄຂບັນດາບັນຫາຮ່ວມຂອງປະຊາຄົມສາກົນ.

ຂໍຮຽນທ່ານນາງ, ໃນໄລຍະຕໍ່ໜ້າ ເພື່ອສົ່ງເສີມບັນດາຜົນສຳເລັດທີ່ດີທີ່ໄດ້ບັນລຸມາ, ພວກເຮົາຕ້ອງປະຕິບັດບັນດາໜ້າທີ່ຈຸດສຸມໃດແດ່?

ທ່ານນາງ ເລ ທິ ທູ ຮັ່ງ, ຮອງລັດຖະມົນຕີການຕ່າງປະເທດ: ການທີ່ຫວຽດນາມໃຫ້ການຕ້ອນຮັບທ່ານ Guy Parmelin, ປະທານາທິບໍດີ ຢ່າງສົມກຽດໃນການຢ້ຽມຢາມຄັ້ງນີ້ ໄດ້ຢືນຢັນອີກຄັ້ງເຖິງຄວາມສະໝ່ຳສະເໝີໃນການປະຕິບັດແນວທາງການຕ່າງປະເທດທີ່ເປັນເອກະລາດ, ເປັນເຈົ້າຕົນເອງ, ຫັນສາຍພົວພັນເປັນຫຼາຍຝ່າຍ, ຫຼາຍຮູບແບບ ແລະ ເປັນເຈົ້າການເຊື່ອມໂຍງສາກົນ.

ການພັດທະນາສາຍພົວພັນກັບບັນດາຄູ່ຮ່ວມມືທີ່ໜ້າເຊື່ອຖື ຊ່ວຍໃຫ້ຫວຽດນາມຫັນຕະຫຼາດໃຫ້ຫຼາກຫຼາຍ, ພ້ອມທັງຂະຫຍາຍຄວາມສາມາດເຂົ້າເຖິງບັນດາແຫຼ່ງຊັບພະຍາກອນຄຸນນະພາບສູງ ເພື່ອຮັບໃຊ້ການພັດທະນາປະເທດ.

ໃນການເຈລະຈາກັບທ່ານ Guy Parmelin, ປະທານາທິບໍດີ, ສະຫາຍ ໂຕ ເລິມ, ເລຂາທິການໃຫຍ່, ປະທານປະເທດ ໄດ້ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ບັນດາກະຊວງ, ຂະແໜງການ ແລະ ທ້ອງຖິ່ນຂອງຫວຽດນາມ ຮີບຮ້ອນຫັນຄວາມໄວ້ວາງໃຈທາງການເມືອງລະຫວ່າງສອງປະເທດໃຫ້ເປັນບັນດາກິດຈະກຳປະສານສົມທົບທີ່ມີປະສິດທິຜົນ, ຜ່ານນັ້ນນຳມາເຊິ່ງຄວາມສະດວກທີ່ເປັນຮູບປະທຳໃຫ້ແກ່ຊຸມຊົນວິສາຫະກິດ.

ແຕ່ລະໂຄງການຮ່ວມມືຕ້ອງກຳນົດໃຫ້ຊັດເຈນເຖິງອົງການປະສານງານຫຼັກ, ແຫຼ່ງຊັບພະຍາກອນສຳລັບປະຕິບັດ, ແຜນດຳເນີນງານ ແລະ ຜົນສຳເລັດທີ່ຕ້ອງບັນລຸ, ເພື່ອສ້າງພື້ນຖານໃຫ້ສອງຝ່າຍຮ່ວມກັນຕິດຕາມກວດກາຄວາມຄືບໜ້າ ແລະ ຊຸກຍູ້ການປະຕິບັດ.

ໃນດ້ານເສດຖະກິດ, ການລົງທຶນ ແລະ ການເງິນ, ບົນພື້ນຖານສັນຍາການຄ້າເສລີຫວຽດນາມ - EFTA ທີ່ຫາກໍໄດ້ລົງນາມ, ສອງປະເທດຕ້ອງສຸມໃສ່ພັດທະນາບັນດາຂົງເຂດທີ່ມີທ່າແຮງ ແລະ ຄວາມຕ້ອງການຮ່ວມມືທີ່ສອດຄ່ອງກັນ. ໃນນັ້ນ, ໃຫ້ບູລິມະສິດແກ່ວິທະຍາສາດ, ເຕັກໂນໂລຊີ, ນະວັດຕະກຳ, ການເງິນດິຈິຕອນ, ການເງິນສີຂຽວ, ການຝຶກອົບຮົມຊັບພະຍາກອນມະນຸດຄຸນນະພາບສູງ ແລະ ການພັດທະນາໂຄງລ່າງພື້ນຖານ.

ຫວຽດນາມ ແລະ ສະວິດ ໄດ້ວາງຄວາມຕັ້ງໃຈມຸ່ງສູ່ການເພີ່ມມູນຄ່າການຄ້າຂຶ້ນສອງເທົ່າ, ພ້ອມທັງຊຸກຍູ້ການດຶງດູດກະແສທຶນລົງທຶນຈາກສະວິດເຂົ້າຫວຽດນາມ.

ເພື່ອບັນລຸເປົ້າໝາຍນີ້, ຫວຽດນາມຕ້ອງກະກຽມຢ່າງຄົບຖ້ວນໃນດ້ານລະບົບສະຖາບັນ, ຍົກສູງຄວາມໂປ່ງໃສ ແລະ ຄວາມສາມາດຄາດຄະເນໄດ້ຂອງສະພາບແວດລ້ອມການລົງທຶນ, ສ້າງເງື່ອນໄຂໃຫ້ວິສາຫະກິດສະວິດຂະຫຍາຍການດຳເນີນງານ ແລະ ລົງທຶນໄລຍະຍາວຢູ່ຫວຽດນາມ.

ໃນການຮ່ວມມືດ້ານວິທະຍາສາດ, ເຕັກໂນໂລຊີ ແລະ ນະວັດຕະກຳ, ຕ້ອງສຶກສາຄົ້ນຄວ້າການສ້າງຕັ້ງບັນດາໂຄງການຄົ້ນຄວ້າຮ່ວມກັນ ໂດຍອີງໃສ່ຮູບແບບການເຊື່ອມໂຍງສາມຝ່າຍ: “ລັດ - ສະຖາບັນການສຶກສາ - ວິສາຫະກິດ”.

ຜ່ານບັນດາກົນໄກການຮ່ວມມືທີ່ມີຢູ່ລະຫວ່າງບັນດາກອງທຶນພັດທະນາວິທະຍາສາດແຫ່ງຊາດ, ມະຫາວິທະຍາໄລ, ສະຖາບັນຄົ້ນຄວ້າ ແລະ ວິສາຫະກິດຂອງສອງປະເທດ, ຮູບແບບນີ້ຈະປະກອບສ່ວນຊຸກຍູ້ການຖ່າຍທອດ ແລະ ການນຳເຕັກໂນໂລຊີໄປໃຊ້ໃນທາງການຄ້າ ໃນບັນດາຂົງເຂດເຊັ່ນ ຊີວະການແພດ, ພະລັງງານສີຂຽວ, ເສດຖະກິດດິຈິຕອນ ແລະ ກະສິກຳ.

ສຳລັບການພັດທະນາຊັບພະຍາກອນມະນຸດຄຸນນະພາບສູງ ແລະ ການແລກປ່ຽນລະຫວ່າງປະຊາຊົນ, ຕ້ອງສືບຕໍ່ຂະຫຍາຍການເຊື່ອມໂຍງດ້ານການຝຶກອົບຮົມ, ຊຸກຍູ້ການແລກປ່ຽນຜູ້ຊ່ຽວຊານ ແລະ ນັກຄົ້ນຄວ້າ ເພື່ອຂຸດຄົ້ນຈຸດແຂງຂອງລະບົບການສຶກສາ ແລະ ການຄົ້ນຄວ້າຊັ້ນນຳຂອງສະວິດຢ່າງມີປະສິດທິຜົນ, ຜ່ານນັ້ນພັດທະນາຊັບພະຍາກອນມະນຸດໃຫ້ຕອບສະໜອງຄວາມຕ້ອງການຂອງໄລຍະໃໝ່.

ຂ້າພະເຈົ້າເຊື່ອໝັ້ນວ່າ ບັນດາຜົນສຳເລັດທີ່ດີຂອງການຢ້ຽມຢາມ ພ້ອມກັບຄວາມພະຍາຍາມໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຂອງບັນດາກະຊວງ, ຂະແໜງການ ແລະ ທ້ອງຖິ່ນ ຈະສ້າງເງື່ອນໄຂໃຫ້ຫວຽດນາມ ແລະ ສະວິດ ສົ່ງເສີມບັນດາທ່າແຮງ ແລະ ໂອກາດການຮ່ວມມືໄດ້ດີຍິ່ງຂຶ້ນ.

ຜ່ານນັ້ນ, ສາຍພົວພັນສອງຝ່າຍຈະສືບຕໍ່ພັດທະນາຢ່າງໝັ້ນຄົງ ແລະ ຍືນຍົງ, ຮັບໃຊ້ການພັດທະນາຂອງແຕ່ລະປະເທດ, ຜົນປະໂຫຍດຂອງປະຊາຊົນສອງປະເທດ ແລະ ປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນສັນຕິພາບ, ຄວາມໝັ້ນຄົງ, ການຮ່ວມມື ແລະ ການພັດທະນາໃນພາກພື້ນ ກໍຄືໃນໂລກ.

ຂໍຂອບໃຈທ່ານນາງ!

ບັນດາໝູ່ເພື່ອນ ສະວິດ ແລະ ທຸງຊາດຫວຽດນາມ ຢູ່ເທິງຈອມວິຫານ Notre Dame Paris ຍສໝ - ປີ 1969, ​ເມື່ອ​ທົ່ວ​ໂລກ​ເອົາ​ໃຈ​ໃສ່​ເຖິງ​ກອງ​ປະຊຸມ​ ປາຣີ, ຊາຍ​ໜຸ່ມ​ຊາວ​ສະ​ວິດ 3 ຄົນ​ໄດ້​ແຂວນ​ທຸງ​ແນວ​ໂຮມ​ປົດ​ປ່ອຍ​ຊາດ​ ພາກໃຕ້ຫວຽດນາມ​ຢ່າງ​ງຽບໆ​ຢູ່​ເທິງ​ວິຫານ Notre Dame Paris. 50 ກວ່າ​ປີ​ຕໍ່​ມາ, ສອງ​ຄົນ​ຄື Olivier Parriaux ແລະ Bernard Bachelard - ໄດ້​ເດີນ​ທາງ​ຢູ່​ຫວຽດ​ນາມ​ເປັນ​ຄັ້ງ​ທຳ​ອິດ. ​ເຂົາ​ເຈົ້າ​ມາ​ບໍ່​ໄດ້​ຮັບ​ກຽດເທົ່ານັ້ນ, ຫາກຍັງ​ຢືນຢັນ​ວ່າ: ການ​ເດີນ​ທາງພ້ອມ​ກັບ​ຫວຽດນາມ​ບໍ່​ເຄີຍ​ຢຸດ​ຢັ້ງ.

ຈາກການຄັດຄ້ານສົງຄາມ ສູ່ການຮ່ວມແບ່ງປັນຄວາມເຈັບປວດຈາກສານພິດສີສົ້ມ ຍສໝ - ນັບແຕ່ຊຸມປີ 1960-1970, ຊາວສະວິດຈຳນວນຫຼາຍໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມຂະບວນການຄັດຄ້ານສົງຄາມ, ສົ່ງສຽງສະໜັບສະໜູນເອກະລາດ ແລະ ສັນຕິພາບໃຫ້ແກ່ ຫວຽດນາມ. ຫຼັງສົງຄາມ, ນ້ຳໃຈສາມັກຄີດັ່ງກ່າວຍັງສືບຕໍ່ຜ່ານບັນດາກິດຈະກຳມະນຸດສະທຳ, ການຊ່ວຍເຫຼືອຊຸມຊົນ ແລະ ການຮ່ວມເດີນຄຽງຂ້າງຜູ້ທີ່ຍັງຄົງຮັບຜົນກະທົບຈາກສົງຄາມ, ໃນນັ້ນມີຜູ້ເຄາະຮ້າຍຈາກສານພິດສີສົ້ມ/ໄດອອກຊິນ.