 |
| ຂະແໜງກະສິກຳ ພວມຫັນປ່ຽນແນວຄິດຈາກການເນັ້ນໜັກໃສ່ຜົນຜະລິດ ມາເປັນການເພີ່ມປະສິດທິຜົນດ້ານຄຸນຄ່າຢູ່ບົນແຕ່ລະຫົວໜ່ວຍເນື້ອທີ່ - ພາບ: VGP/Do Huong |
ປະສິດທິຜົນການນຳໃຊ້ທີ່ດິນ ແມ່ນໄມ້ບັນທັດແທກອັນໃໝ່
ທ່າມກາງຄວາມບໍ່ສະຖຽນລະພາບທາງດ້ານພູມສາດການເມືອງ ແລະ ທ່າອ່ຽງການປົກປ້ອງທາງການຄ້າທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນ, ຜະລິດຕະພັນກະສິກຳຂອງ ຫວຽດນາມ ຍັງຄົງສາມາດຊອກຫາບ່ອນຢືນອັນໜັກແໜ້ນຢູ່ໃນຕະຫຼາດສາກົນ. ອີງຕາມຕົວເລກຂໍ້ມູນຈາກ ກົມໃຫຍ່ພາສີ, ພາຍໃດໄລຍະ 5 ເດືອນຕົ້ນປີ 2026 ເທົ່ານັ້ນ, ມູນຄ່າການສົ່ງອອກຜະລິດຕະພັນກະສິກຳ, ປ່າໄມ້ ແລະ ສັດນ້ຳທັງໝົດ ແມ່ນບັນລຸໄດ້ 29,82 ຕື້ USD, ເພີ່ມຂຶ້ນ 6,1% ເມື່ອທຽບໃສ່ກັບໄລຍະດຽວກັນຂອງປີກ່ອນ. ອັນທີ່ໜ້າເອົາໃຈໃສ່ແມ່ນ, ທົ່ວຂະແໜງກະສິກຳໄດ້ບັນທຶກລະດັບການສົ່ງອອກເກີນດຸນອັນປະທັບໃຈ ທີ່ບັນລຸເຖິງ 7,54 ຕື້ USD, ຊຶ່ງໄດ້ປະກອບສ່ວນອັນສຳຄັນເຂົ້າໃນການຮັກສາຄວາມດຸນດ່ຽງຂອງຄັນຊັ່ງການຄ້າແຫ່ງຊາດ.
ການເຕີບໂຕດັ່ງກ່າວ ແມ່ນດຳເນີນໄປຢ່າງສະໝໍ່າສະເໝີຢູ່ພາຍໃດຫຼາຍຂົງເຂດຫຼັກແຫຼ່ງ. ຜົນຜະລິດເຂົ້າລະດູໜາວ-ລະດູໃບໄມ້ປົ່ງ ທີ່ເກກັບກູ້ໄດ້ແມ່ນຫຼາຍກວ່າ 15,24 ລ້ານໂຕນ; ການຂຸດຄົ້ນໄມ້ປ່າປູກ ເພີ່ມຂຶ້ນ 2,9%; ແລະ ຂະແໜງສັດນ້ຳ ຍັງຄົງຮັກສາທ່າຂະຫຍາຍໂຕຢ່າງມີສະຖຽນລະພາບ ທາງດ້ານທັງຂັ້ນຕອນການຂຸດຄົ້ນ ແລະ ການເພາະພັນ. ບັນດາຜົນສຳເລັດເຫຼົ່ານີ້ ໄດ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງຄວາມສາມາດໃນການສະໜອງອັນແຮງກ້າຂອງ ຫວຽດນາມ ຕໍ່ໜ້າຄວາມຕ້ອງການສະບຽງອາຫານ ແລະ ອາຫານ ຂອງໂລກ ທີ່ມີການຜັນແປຢ່າງບໍ່ຢຸດຢັ້ງ.
ໜຶ່ງພາຍໃດບັນດາບາດກ້າວຫັນປ່ຽນອັນສຳຄັນທີ່ສຸດ ຂອງຂະແໜງກະສິກຳ ຫວຽດນາມ ພາຍໃດໄລຍະນີ້ ແມ່ນການປ່ຽນແປງທາງດ້ານແນວຄິດ: ຄືການປ່ຽນຈາກການເນັ້ນໜັກໃສ່ຜົນຜະລິດ ມາເປັນການເພີ່ມປະສິດທິຜົນດ້ານຄຸນຄ່າຢູ່ບົນແຕ່ລະຫົວໜ່ວຍເນື້ອທີ່. ທ່ານ ຮສ.ປອ ຫງວຽນດິງຖໍ້ (ສະຖາບັນຍຸດທະສາດ, ນະໂຍບາຍກະສິກຳ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ) ໄດ້ເນັ້ນຢ້ຳວ່າ ຄຸນຄ່າທາງເສດຖະກິດທີ່ສ້າງຂຶ້ນຢູ່ບົນທີ່ດິນແຕ່ລະເຮັກຕາ (ha) ໃນປັດຈຸບັນ ແມ່ນໄມ້ບັນທັດແທກອັນສຳຄັນ ທີ່ສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນເຖິງກຳລັງແຮງພາຍໃນຂອງລະບົບ.
ຕາມການວິເຄາະ, ບັນດາກຸ່ມສິນຄ້າກະສິກຳສົ່ງອອກທີ່ເປັນຕົວຫຼັກ ພວມສ້າງລະດັບລາຍຮັບເປັນເງິນຕາຕ່າງປະເທດທີ່ແຕກຕ່າງກັນຫຼາຍ ຢູ່ບົນເນື້ອທີ່ເພາະປູກທີ່ເທົ່າກັນ. ໃນປັດຈຸບັນ, ກາເຟ ແມ່ນນຳໜ້າດ້ວຍຄຸນຄ່າມູນຄ່າປະມານ 15.446 USD/ha, ຍ້ອນລາຄາສົ່ງອອກສະເລ່ຍບັນລຸລະດັບສູງທີ່ 5.610 USD/ໂຕນ ແລະ ການສ້າງຕັ້ງລະບົບນິເວດເສດຖະກິດແບບຍືດຍົງຢູ່ເຂດ ໄຕງວຽນ. ການເພາະພັນສັດນ້ຳ ແມ່ນຕິດຕາມມາເປັນອັນດັບສອງ ດ້ວຍມູນຄ່າເກືອບ 12.938 USD/ha, ອັນແມ່ນຫຼັກຖານຢັ້ງຢືນເຖິງປະສິດທິຜົນຂອງຮູບແບບການຜະລິດແບບສຸມເຕັກໂນໂລຊີສູງ ແລະ ຕ່ອງໂສ້ການປຸງແຕ່ງແບບເລິກເຊິ່ງ.
ເປັນພິເສດ, ຂະແໜງຜັກ ແລະ ໝາກໄມ້ ໄດ້ມີບາດກ້າວບຸກທະລຸຢ່າງມະຫາສານ ໂດຍບັນລຸໄດ້ປະມານ 11.410 USD/ha. ການເຕີບໂຕນີ້ ແມ່ນໄດ້ຮັບການປະກອບສ່ວນຢ່າງຫຼວງຫຼາຍຈາກສິນຄ້າໝາກທຸລຽນ ພາຍຫຼັງທີ່ໄດ້ເປີດຕະຫຼາດສົ່ງອອກແບບເປັນທາງການຮ່ວມກັບ ປະເທດຈີນ, ຊຶ່ງໄດ້ເຮັດໃຫ້ໂຄງປະກອບການນຳໃຊ້ທີ່ດິນຢູ່ຕາມຫຼາຍທ້ອງຖິ່ນມີການປ່ຽນແປງຢ່າງສິ້ນເຊີງ. ໃນທາງກົງກັນຂ້າມ, ເຖິງແມ່ນວ່າຈະມີບົດບາດເປັນແກ່ນສານພາຍໃດຄວາມໝັ້ນຄົງດ້ານສະບຽງອາຫານ, ແຕ່ການປູກເຂົ້າແມ່ນບັນລຸມູນຄ່າພຽງແຕ່ປະມານ 2.377 USD/ha ເທົ່ານັ້ນ, ອັນໄດ້ຊຸກຍູ້ໃຫ້ບັນດາທ້ອງຖິ່ນຢູ່ເຂດ ທົ່ງພຽງແມ່ນ້ຳຂອງ ມີຄວາມຍືດຫຍຸ່ນພາຍໃດການຫັນປ່ຽນໄປສູ່ຮູບແບບ ເຂົ້າ - ກຸ້ງ ຫຼື ການປູກໄມ້ໃຫ້ໝາກ ເພື່ອຍົກສູງລາຍຮັບໃຫ້ແກ່ຄົວເຮືອນຊາວນາ.
ປັດຈຸບັນ, ຂະແໜງກະສິກຳ ຫວຽດນາມ ບໍ່ພຽງແຕ່ຢຸດຢູ່ທີ່ຕົວເລກມູນຄ່າການສົ່ງອອກເປັນຫຼາຍຕື້ USD ເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ພວມມຸ່ງໄປສູ່ການກໍ່ສ້າງພື້ນຖານການຜະລິດທີ່ອີງໃສ່ຄຸນຄ່າ, ມີຄວາມຍືນຍົງດ້ານສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ຄວາມຮັ່ງມີຮຸ່ງເຮືອງຂອງຊາວນາ. ດ້ວຍຄວາມເປັນເອກະພາບຂອງທົ່ວລະບົບການເມືອງ ແລະ ຄວາມຫ້າວຫັນຂອງວິສາຫະກິດ, ເປົ້າໝາຍ 74 ຕື້ USD ພາຍໃດປີ 2026 ແມ່ນມີຄວາມເປັນໄປໄດ້ຢ່າງສິ້ນເຊີງ, ຊຶ່ງຈະສືບຕໍ່ຢັ້ງຢືນທີ່ຕັ້ງຂອງ ຫວຽດນາມ ພາຍໃດການເປັນ "ຫ້ອງຄົວກິນ" ແລະ ເປັນຂໍ້ຕໍ່ອັນສຳຄັນພາຍໃດຕ່ອງໂສ້ຄຸນຄ່າຜະລິດຕະພັນກະສິກຳຂອງໂລກ.
 |
| ການນຳໃຊ້ຄວາມກ້າວໜ້າທາງດ້ານວິທະຍາສາດ ເຕັກໂນໂລຊີ ໄດ້ຮັບການຖືວ່າ ແມ່ນໜຶ່ງພາຍໃດບັນດາກຳລັງຊຸກຍູ້ອັນແຮງກ້າທີ່ສຸດ ເພື່ອພັດທະນາກະສິກຳພາຍໃດໄລຍະເວລາຕໍ່ໜ້າ - ພາບ: VGP/Do Huong |
ເປີດກວ້າງຕະຫຼາດ ແລະ ຫັນຕ່ອງໂສ້ອຸປະທານໃຫ້ເປັນມາດຕະຖານ
ຄວາມສຳເລັດຂອງຂະແໜງກະສິກຳ ຫວຽດນາມ ບໍ່ພຽງແຕ່ມາຈາກການຜະລິດເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ຍັງມາຈາກຍຸດທະສາດການຫັນຕະຫຼາດໃຫ້ມີຄວາມຫຼາກຫຼາຍ ແລະ ການຫັນຄຸນນະພາບໃຫ້ເປັນມາດຕະຖານ. ປະເທດຈີນ ຍັງຄົງແມ່ນຕະຫຼາດທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດ ໂດຍກວມເອົາ 28,4% ຂອງສ່ວນແບ່ງຕະຫຼາດ, ໃນຂະນະທີ່ການສົ່ງອອກໄປຍັງ ເອີຣົບ ແມ່ນເພີ່ມຂຶ້ນເປັນ 11,6% ຍ້ອນການຂຸດຄົ້ນຢ່າງມີປະສິດທິຜົນ ຈາກບັນດາສັນຍາການຄ້າເສລີ (FTA) ຮຸ່ນໃໝ່.
ວຽກງານການຄຸ້ມຄອງລະຫັດເຂດປູກ ແລະ ສະຖານທີ່ບັນຈຸຫີບຫໍ່ ໄດ້ກາຍເປັນ "ໃບຜ່ານທາງ" ທີ່ຈຳເປັນທີ່ສຸດ. ຄິດຮອດເດືອນພຶດສະພາ 2026, ທົ່ວປະເທດແມ່ນມີລະຫັດເຂດປູກຫຼາຍກວ່າ 9.540 ລະຫັດ ແລະ ລະຫັດສະຖານທີ່ບັນຈຸຫີບຫໍ່ 1.525 ລະຫັດ. ການທີ່ປະເທດຈີນ ພິຈາລະນາສະໜອງລະຫັດໃໝ່ຕື່ມອີກເປັນຮ້ອຍໆລະຫັດ ໃຫ້ແກ່ໝາກທຸລຽນ ແລະ ໝາກໄມ້ຊະນິດອື່ນໆ ພວມສ້າງຊ່ອງຫວ່າງການເຕີບໂຕຢ່າງມະຫາສານ ໃຫ້ແກ່ບັນດາເດືອນທ້າຍປີ.
ເຖິງຢ່າງໃດກໍຕາມ, ເສັ້ນທາງເພື່ອບັນລຸຕົວເລກ 74 ຕື້ USD ແມ່ນຍັງຄົງຜະເຊີນໜ້າກັບສິ່ງທ້າທາຍບໍ່ໜ້ອຍ ຈາກໄພທຳມະຊາດ ເຊັ່ນ El Nino ແລະ ແຮງກົດດັນດ້ານ "ການຫັນເປັນສີຂຽວ" ຈາກບັນດາຕະຫຼາດທີ່ເຂັ້ມງວດ. ບັນດາຂໍ້ກຳນົດອັນເຄັ່ງຄັດກ່ຽວກັບການຫຼຸດຜ່ອນການປ່ອຍອາຍພິດ, ການກວດສອບແຫຼ່ງທີ່ມາ (ເຊັ່ນ ຂໍ້ກຳນົດ EUDR ຂອງເອີຣົບ ທີ່ນຳໃຊ້ຕໍກັບກາເຟ) ໄດ້ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ຊາວນາ ແລະ ວິສາຫະກິດ ຕ້ອງໄດ້ປ່ຽນແປງວິທີການເພາະປູກ ໄປສູ່ທິດທາງທີ່ມີຄວາມຍືນຍົງກວ່າເກົ່າ.
ເພື່ອຫັນເປົ້າໝາຍ 74 ຕື້ USD ໃຫ້ເປັນຈິງ, ກະຊວງກະສິກຳ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ ພວມຜັນຂະຫຍາຍ 5 ກຸ່ມມາດຕະການຈຸດສຸມຢ່າງຂຸ້ນຂ້ຽວ ຄື:
ການປັບຕົວເຂົ້າກັບການປ່ຽນແປງສະພາບອາກາດ: ຕິດຕາມການຜັນແປຂອງອຸຕຸນິຍົມຢ່າງສະໜິດແໜ້ນ, ປັບປຸງໂຄງປະກອບລະດູການ ແລະ ພັດທະນາບັນດາຊຸດແນວພັນທີ່ທົນທານຕໍ່ຄວາມແຫ້ງແລ້ງ ແລະ ນ້ຳເຄັມ.
ການເພີ່ມປະສິດທິຜົນຂອງພື້ນຖານໂຄງລ່າງ: ລົງທຶນຢ່າງແຮງເຂົ້າໃນລະບົບຊົນລະປະທານ, ການຫົດນ້ຳແບບປະຢັດ ແລະ ເປັນພິເສດແມ່ນລະບົບໂລຈິດສະຕິກແບບເຢັນ ເພື່ອຮັກສາຜະລິດຕະພັນກະສິກຳສົດ.
ການປຸງແຕ່ງແບບເລິກເຊິ່ງ ແລະ ເຄື່ອງໝາຍການຄ້າ: ຫັນປ່ຽນຢ່າງແຮງກ້າຈາກການສົ່ງອອກວັດຖຸດິບ ມາເປັນບັນດາຜະລິດຕະພັນທີ່ຜ່ານການປຸງແຕ່ງຢ່າງລະອຽດ ຊຶ່ງມີຄຸນຄ່າເພີ່ມສູງ, ພັດທະນາການຄ້າເອເລັກໂຕຣນິກດ້ານຜະລິດຕະພັນກະສິກຳ.
ການເຊື່ອມຕໍ່ຕ່ອງໂສ້ຄຸນຄ່າ: ຊຸກຍູ້ຮູບແບບການເຊື່ອມຕໍ່ລະຫວ່າງວິສາຫະກິດ ແລະ ຄົວເຮືອນຊາວນາ ໂດຍຜ່ານບັນດາສະຫະກອນ ເພື່ອຮັບປະກັນແຫຼ່ງອຸປະທານທີ່ມີຄວາມສະຖຽນລະພາບ ແລະ ຄຸນນະພາບທີ່ເປັນເອກະພາບກັນ.
ການຂຸດຄົ້ນຂໍ້ມູນ: ນຳໃຊ້ເຕັກໂນໂລຊີດິຈິຕອນ, ປັນຍາປະດິດ (AI) ພາຍໃດການຄຸ້ມຄອງເຂດປູກ ແລະ ການຄາດຄະເນຕະຫຼາດ ເພື່ອປັບປຸງການຜະລິດຢ່າງຍືນຍຸ່ນ ໄປຕາມສັນຍານຄວາມຕ້ອງການຂອງໂລກ.
ອະດີດລັດຖະມົນຕີກະຊວງກະສິກຳ ແລະ ພັດທະນາຊົນນະບົດ ທ່ານ ເລມິງຮວານ ໄດ້ຕີລາຄາວ່າ ກະສິກຳຫວຽດນາມ ພວມຢູ່ໃນໄລຍະຫັນປ່ຽນອັນສຳຄັນ: ຄືການປ່ຽນຈາກແນວຄິດການຜະລິດ (ເນັ້ນໃສ່ສະມັດຖະພາບ, ຜົນຜະລິດ) ມາເປັນແນວຄິດເສດຖະກິດກະສິກຳ (ເພີ່ມປະສິດທິຜົນດ້ານຄຸນຄ່າ ແລະ ການຄຸ້ມຄອງຄວາມສ່ຽງ). ການຂາດຕອນພາຍໃດຕ່ອງໂສ້ອຸປະທານ ເຊັ່ນ ປະກົດການທີ່ພໍ່ຄ້າຄົນກາງ "ຖິ້ມເງິນມັດຈຳ" ໃນຕົວຈິງແລ້ວ ແມ່ນການສະແດງອອກຂອງລະບົບການເຊື່ອມຕໍ່ທີ່ຫຼົມແຫຼວ, ຂາດຄວາມສາມາດພາຍໃດການຈັດຕັ້ງຕະຫຼາດທີ່ທັນສະໄໝ ແລະ ກົນໄກການແບ່ງປັນຄວາມສ່ຽງ.
ເພື່ອບັນລຸໄດ້ເປົ້າໝາຍທີ່ວາງໄວ້, ຂະແໜງກະສິກຳ ຈຳເປັນຕ້ອງໄດ້ກໍ່ສ້າງລະບົບນິເວດຂະແໜງສິນຄ້າແບບຮອບດ້ານ. ລະບົບນິເວດນີ້ ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ມີການເຂົ້າຮ່ວມຢ່າງສະໜິດແໜ້ນ ຂອງວິສາຫະກິດປຸງແຕ່ງ, ໂລຈິດສະຕິກ, ທະນາຄານ, ນັກວິທະຍາສາດ ແລະ ບັນດາສະມາຄົມ ເພື່ອຮ່ວມກັນປະສານງານຂໍ້ມູນຂ່າວສານ, ເຮັດໃຫ້ຂໍ້ມູນມີຄວາມໂປ່ງໃສ ແລະ ຫຼຸດຜ່ອນແຮງກະທົບ ຕໍ່ກັບການຜັນແປທີ່ຍາກຈະຄາດເດົາໄດ້ ຂອງຕະຫຼາດໂລກ.
ແກ່ນສານຂອງການຫັນປ່ຽນນີ້ ແມ່ນການສ້າງຕັ້ງກຳລັງແຮງ "ຊາວນາມືອາຊີບ". ນີ້ແມ່ນບັນດາຜູ້ຜະລິດທີ່ມີການຈັດຕັ້ງ, ມີຄວາມຮັບຮູ້ກ່ຽວກັບສັນຍາ, ມາດຕະຖານສາກົນ ແລະ ການຄຸ້ມຄອງຄວາມສ່ຽງ ແທນທີ່ຈະແມ່ນການຜະລິດແບບເອກະເທດ. ພາຍໃດນັ້ນ, ບັນດາສະຫະກອນທີ່ທັນສະໄໝ ຈະມີບົດບາດເປັນສູນກາງການປະສານງານດ້ານຄຸນນະພາບ ແລະ ເຊື່ອມຕໍ່ຕະຫຼາດ, ສ້າງເປັນກຳລັງແຮງພາຍໃນ ໃຫ້ແກ່ປະຊາຄົມຜູ້ຜະລິດ.
 | ແຜນການຈັດຕັ້ງ “ວັນວັດທະນະທຳຫວຽດນາມ” ໄລຍະ 2026 - 2030 ຍສໝ - ທ່ານຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ຟ້າມທິແທັງຈ່າ ໄດ້ລົງນາມຂໍ້ຕົກລົງເລກທີ 1111/QĐ-TTg ລົງວັນທີ 19 ມິຖຸນາ 2026 ຂອງທານນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ແຫ່ງລັດຖະບານ ວ່າດ້ວຍການປະກາດໃຊ້ ແຜນການຈັດຕັ້ງ “ວັນວັດທະນະທຳຫວຽດນາມ” ໄລຍະ 2026 - 2030. |
 | ນັກສຶກສາລາວ ແລະ ກຳປູເຈຍ 177 ຄົນ ມີ "ຄອບຄົວທີສອງ" ຢູ່ທີ່ນະຄອນໂຮ່ຈີມິນ ຍສໝ - ຫວ່າງມໍ່ໆມານີ້, ຢູ່ທີ່ມະຫາວິທະຍາໄລການແພດ ຟ້າມຫງອກແທັກ, ຄະນະຊາວໜຸ່ມນະຄອນໂຮ່ຈີມິນ ໄດ້ປະସານງານຮ່ວມກັບບັນດາອົງການຈັດຕັ້ງການເມືອງ - ສັງຄົມ ຈັດຕັ້ງແຜນງານ "ຄອບຄົວຫວຽດນາມ ຮ່ວມກັບນັກສຶກສາລາວ ແລະ ກຳປູເຈຍ ທີ່ພວມສຶກສາຮໍ່າຮຽນ ຢູ່ທີ່ນະຄອນໂຮ່ຈີມິນ ປະຈຳປີ 2026". |
