40 ປີແຫ່ງການປ່ຽນໃໝ່: ການເດີນທາງຈາກຄວາມທຸກຍາກໄປສູ່ຄວາມມຸ່ງຫວັງເພື່ອຄວາມເຂັ້ມແຂງ ແລະ ຄວາມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງຂອງຊາດ

	ນັກສຶກສາກຳປູເຈຍ 40 ຄົນເຂົ້າຮຽນຢູ່ ໄທຫງວຽນ
	ສະເຫຼີມສະຫຼອງ 40 ປີແຫ່ງ UNCLOS: ຊຸກຍູ້ການຮ່ວມມືດ້ານທະເລຢູ່ ອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້

ປີ 1986 ເປັນຂີດໝາຍປະຫວັດສາດ. ໃນເວລານັ້ນ, ຫວຽດນາມຕົກຢູ່ໃນວິກິດການເສດຖະກິດ-ສັງຄົມທີ່ຮ້າຍແຮງ. ຜົນສະທ້ອນຂອງສົງຄາມຫຼາຍທົດສະວັດ, ບວກກັບເສດຖະກິດແບບວາງແຜນທີ່ລວມສູນ, ເປັນລະບົບລັດຖະການ, ແລະ ໄດ້ຮັບການອຸດໜູນ, ໄດ້ເປີດເຜີຍຂໍ້ຈຳກັດທີ່ເລິກເຊິ່ງ, ເຮັດໃຫ້ປະເທດຕົກຢູ່ໃນສະພາບຊຸດໂຊມ. ຊີວິດຂອງປະຊາຊົນຫຼາຍສິບລ້ານຄົນມີຄວາມຫຍຸ້ງຍາກ ແລະ ທຸກຍາກຫຼາຍ. ສະພາບການສາກົນໃນເວລານັ້ນກໍ່ມີຄວາມຜັນຜວນ ແລະ ສັບສົນ, ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ເກີດສິ່ງທ້າທາຍຕໍ່ອຸດົມການປະຕິວັດ.

ໃນສະພາບການດັ່ງກ່າວ, ພັກຄອມມູນິດຫວຽດນາມໄດ້ "ປະເຊີນກັບຄວາມຈິງ, ປະເມີນຄວາມຈິງຢ່າງຖືກຕ້ອງ, ແລະ ເວົ້າຄວາມຈິງຢ່າງຊັດເຈນ." ກອງປະຊຸມໃຫຍ່ແຫ່ງຊາດຄັ້ງທີ VI ໃນເດືອນທັນວາ 1986 ໄດ້ລິເລີ່ມນະໂຍບາຍ Doi Moi (ການປັບປຸງໃໝ່) ທີ່ສົມບູນແບບສຳລັບປະເທດ. ນີ້ບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນການປ່ຽນແປງນະໂຍບາຍເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ເປັນການປະຕິວັດໃນການຄິດ, ການຕັດສິນໃຈທີ່ສຳຄັນທາງປະຫວັດສາດ, ປ່ຽນເສດຖະກິດແບບວາງແຜນສູນກາງໃຫ້ກາຍເປັນເສດຖະກິດສິນຄ້າຫຼາຍຂະແໜງການທີ່ດຳເນີນງານພາຍໃຕ້ກົນໄກຕະຫຼາດທີ່ມີການຄຸ້ມຄອງຂອງລັດ ແລະ ທິດທາງສັງຄົມນິຍົມ. ຂະບວນການປ່ຽນໃໝ່ (Doi Moi) ໄດ້ປົດປ່ອຍກຳລັງການຜະລິດ, ປົດປ່ອຍທ່າແຮງໃນການສ້າງສັນອັນໃຫຍ່ຫຼວງໃນບັນດາປະຊາຊົນ, ແລະ ເປີດບົດໃໝ່ທີ່ຮຸ່ງໂລດໃນປະຫວັດສາດຂອງຊາດ.

ຊີວິດຂອງປະຊາຊົນໄດ້ປ່ຽນແປງຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ.

ຜົນສຳເລັດທີ່ໜ້າປະທັບໃຈ ແລະ ເປັນຮູບປະທຳທີ່ສຸດໃນເກືອບ 40 ປີຂອງການປ່ຽນໃໝ່ (Doi Moi) ແມ່ນການປ່ຽນແປງທີ່ໜ້າປະທັບໃຈໃນຊີວິດຂອງປະຊາຊົນ. ຈາກໜຶ່ງໃນປະເທດທີ່ທຸກຍາກທີ່ສຸດໃນໂລກ, ຫວຽດນາມໄດ້ຂຽນເລື່ອງລາວຄວາມສຳເລັດທີ່ໜ້າປະທັບໃຈໃນການຫຼຸດຜ່ອນຄວາມທຸກຍາກ ແລະ ປັບປຸງຄຸນນະພາບຊີວິດ.

ອີງຕາມບົດລາຍງານຂອງຫ້ອງການກວດສອບແຫ່ງລັດ, ອັດຕາຄວາມທຸກຍາກໄດ້ຫຼຸດລົງຢ່າງຫຼວງຫຼາຍຈາກປະມານ 58% ໃນປີ 1993 ມາເປັນ 1.9% ໃນປີ 2024 ຕາມເສັ້ນຄວາມທຸກຍາກແຫ່ງຊາດ. ຫວຽດນາມໄດ້ບັນລຸເປົ້າໝາຍການພັດທະນາສະຫັດສະຫວັດຂອງສະຫະປະຊາຊາດຫຼາຍອັນກ່ອນກຳນົດ, ແລະ ຖືກຖືວ່າເປັນຈຸດທີ່ສົດໃສໂດຍປະຊາຄົມໂລກ. ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງຕົວເລກເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນຊີວິດຂອງຜູ້ຄົນຫຼາຍສິບລ້ານຄົນທີ່ໄດ້ຫຼຸດພົ້ນຈາກຄວາມທຸກຍາກ ແລະ ຄວາມອຶດຫິວ, ລຸກຂຶ້ນສ້າງຊີວິດທີ່ຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງ ແລະ ມີຄວາມສຸກຫຼາຍຂຶ້ນ.

ໃນຂະນະທີ່ GDP ຂອງຫວຽດນາມມີພຽງແຕ່ 6.3 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດໃນປີ 1989, ແຕ່ຄາດວ່າຈະເກີນ 500 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ (12,847.6 ພັນຕື້ດົ່ງ) ຢ່າງເປັນທາງການພາຍໃນປີ 2025. GDP ຕໍ່ຫົວຄົນຄາດວ່າຈະເພີ່ມຂຶ້ນຈາກປະມານ 100 ໂດລາໃນປີ 1986 ເປັນເກືອບ 5,000 ໂດລາໃນປີ 2025, ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ຫວຽດນາມຢູ່ໃນບັນດາປະເທດທີ່ມີລາຍໄດ້ປານກາງສູງ. ອີງຕາມບົດລາຍງານຂອງກະຊວງການເງິນ, ສະພາບເສດຖະກິດ-ສັງຄົມຂອງຫວຽດນາມໃນປີ 2025 ຄາດວ່າຈະບັນລຸເປົ້າໝາຍໂດຍລວມ ແລະ ຜົນໄດ້ຮັບທີ່ສຳຄັນຫຼາຍຢ່າງ, ເຊິ່ງສຳເລັດ ແລະ ເກີນ 15 ເປົ້າໝາຍຫຼັກ. ໂດຍສະເພາະ, ການເຕີບໂຕຂອງ GDP ຄາດວ່າຈະສູງຂຶ້ນໃນແຕ່ລະໄຕມາດຕໍ່ມາກ່ວາໄຕມາດກ່ອນໜ້ານີ້, ໂດຍມີອັດຕາການເຕີບໂຕປະຈຳປີປະມານ 8.02% ສຳລັບປີ 2025.

ຮູບພາບປະກອບ.

ຄວາມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງບໍ່ໄດ້ຈຳກັດພຽງແຕ່ຕົວຊີ້ວັດທາງເສດຖະກິດເທົ່ານັ້ນ. ໜຶ່ງໃນຜົນສຳເລັດທາງທິດສະດີທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງພັກກອມມູນິດຫວຽດນາມໃນລະຫວ່າງຂະບວນການປະຕິຮູບ, ຕາມການວິເຄາະຂອງທ່ານສາດສະດາຈານ, ປອ. ຕະຫງອກເຕິນ, ຮອງປະທານຜູ້ປະຈຳສະພາທິດສະດີສູນກາງ, ແມ່ນການສ້າງເປົ້າໝາຍ ແລະ ຄຸນຄ່າມະນຸດສະທຳຂອງລັດທິສັງຄົມນິຍົມ, ເຊິ່ງ "ການພັດທະນາແມ່ນເພື່ອປະຊາຊົນຢ່າງແທ້ຈິງ." ສິ່ງນີ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນຢ່າງຈະແຈ້ງຜ່ານການລົງທຶນທີ່ເຂັ້ມແຂງໃນສະຫວັດດີການສັງຄົມ. ອີງຕາມບົດລາຍງານການພັດທະນາມະນຸດ ແລ້ວ, ດັດຊະນີການພັດທະນາມະນຸດ (HDI) ຂອງຫວຽດນາມໄດ້ຮັບການປັບປຸງຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ, ຈາກ 0.499 ໃນປີ 1990 ເປັນ 0.766 ໃນປີ 2025, ເຮັດໃຫ້ຫວຽດນາມຢູ່ໃນກຸ່ມປະເທດທີ່ມີລະດັບການພັດທະນາມະນຸດສູງ. ອາຍຸຍືນສະເລ່ຍຂອງປະຊາຊົນໄດ້ເພີ່ມຂຶ້ນເປັນ 74.5 ປີ. ລະບົບສຸຂະພາບ ແລະ ການສຶກສາມີຄວາມຄືບໜ້າຢ່າງໜ້າສັງເກດ. ມາຮອດປະຈຸບັນ, ຫຼາຍກວ່າ 94% ຂອງປະຊາກອນມີປະກັນສຸຂະພາບ. ຫວຽດນາມຍັງເປັນໜຶ່ງໃນບັນດາປະເທດບໍ່ຫຼາຍປະເທດທີ່ໄດ້ຮຽນຮູ້ເຕັກນິກການແພດທີ່ກ້າວໜ້າຫຼາຍຢ່າງເຊັ່ນ: ການຜ່າຕັດປ່ຽນອະໄວຍະວະຫຼາຍອັນ ແລະ ການຜ່າຕັດດ້ວຍກ້ອງສ່ອງທາງເດີນອາຫານ.

ຮູບລັກສະນະຂອງປະເທດໄດ້ປ່ຽນແປງຢ່າງສິ້ນເຊີງ. ຈາກຕົວເມືອງໄປສູ່ເຂດຊົນນະບົດ, ທາງຫຼວງ, ຂົວທີ່ທັນສະໄໝ, ເຂດອຸດສາຫະກຳທີ່ຄຶກຄື້ນ, ແລະ ເມືອງອັດສະລິຍະໄດ້ເກີດຂຶ້ນ, ກາຍເປັນສັນຍາລັກຂອງຄວາມມີຊີວິດຊີວາໃໝ່. ຈາກປະເທດທີ່ຕ້ອງນຳເຂົ້າອາຫານ, ຫວຽດນາມໄດ້ກາຍເປັນຜູ້ສົ່ງອອກຜະລິດຕະພັນກະສິກຳລາຍໃຫຍ່, ບໍ່ພຽງແຕ່ຮັບປະກັນຄວາມໝັ້ນຄົງດ້ານອາຫານພາຍໃນປະເທດເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ຍັງປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນຄວາມໝັ້ນຄົງດ້ານອາຫານທົ່ວໂລກ. ທົ່ງນາເຂົ້າສຸກ, ສວນໝາກໄມ້ທີ່ອຸດົມສົມບູນ, ແລະ ຟາມກຸ້ງເຕັກໂນໂລຢີສູງ ແມ່ນຫຼັກຖານຂອງຄວາມພາກພຽນ ແລະ ຄວາມຄິດສ້າງສັນຂອງຊາວກະສິກອນຫວຽດນາມ ເມື່ອຄວາມສາມາດໃນການຜະລິດຂອງເຂົາເຈົ້າຖືກປ່ອຍອອກມາ. ດັ່ງທີ່ Claudio De Negri, ອະດີດເອກອັກຄະລັດຖະທູດຊີລີປະຈຳຫວຽດນາມ, ໄດ້ເນັ້ນໜັກວ່າ, ການຫັນປ່ຽນຂອງຫວຽດນາມແມ່ນມາຈາກວິທີການທີ່ເນັ້ນໃສ່ປະຊາຊົນເປັນສູນກາງ, ບ່ອນທີ່ພົນລະເມືອງທຸກຄົນມີຄວາມພູມໃຈທີ່ໄດ້ມີສ່ວນຮ່ວມຢ່າງຕັ້ງໜ້າໃນທຸກບາດກ້າວຂອງຄວາມກ້າວໜ້າຂອງປະເທດ.

ຢືນຢັນທີ່ຕັ້ງ ແລະ ຍົກລະດັບຊື່ສຽງຂອງຫວຽດນາມໃນເວທີສາກົນ.

ຄຽງຄູ່ກັບຜົນສຳເລັດທາງດ້ານເສດຖະກິດ-ສັງຄົມພາຍໃນປະເທດ, ເກືອບ 40 ປີຂອງການປ່ຽນໃໝ່ ຍັງເປັນໄລຍະເວລາຂອງການເຊື່ອມໂຍງສາກົນຢ່າງເລິກເຊິ່ງ ແລະ ປະສົບຜົນສຳເລັດ, ຫັນປ່ຽນຫວຽດນາມຈາກປະເທດທີ່ໂດດດ່ຽວ, ຖືກປິດລ້ອມ ແລະ ຖືກຫ້າມບໍ່ໃຫ້ກາຍເປັນຄູ່ຮ່ວມງານທີ່ໜ້າເຊື່ອຖື ແລະ ເປັນສະມາຊິກທີ່ມີຄວາມຮັບຜິດຊອບຂອງປະຊາຄົມສາກົນ.

ຈຸດປ່ຽນໃນການຄິດນະໂຍບາຍການຕ່າງປະເທດໄດ້ຖືກໝາຍໂດຍນະໂຍບາຍ "ການຫັນເປັນຫຼາຍຝ່າຍ ແລະ ຄວາມຫຼາກຫຼາຍ" ການພົວພັນສາກົນ, ດ້ວຍຈິດໃຈ "ຫວຽດນາມຢາກເປັນເພື່ອນກັບທຸກປະເທດ." ຂະບວນການນີ້ໄດ້ໃຫ້ຜົນໄດ້ຮັບທີ່ໂດດເດັ່ນ. ມາຮອດປະຈຸບັນ, ຫວຽດນາມໄດ້ສ້າງສາຍພົວພັນທາງການທູດກັບ 194 ປະເທດ, ລວມທັງຄູ່ຮ່ວມມືຍຸດທະສາດຮອບດ້ານກັບ 14 ປະເທດ. ສິ່ງນີ້ໄດ້ສ້າງສະພາບແວດລ້ອມນະໂຍບາຍການຕ່າງປະເທດທີ່ສັນຕິພາບ, ໝັ້ນຄົງ ແລະ ເອື້ອອຳນວຍທີ່ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນເພື່ອສຸມໃສ່ການພັດທະນາປະເທດຊາດ.

ຫວຽດນາມສະໜັບສະໜູນນະໂຍບາຍການຕ່າງປະເທດທີ່ “ຫັນເປັນຫຼາຍຝ່າຍ ແລະ ຫຼາກຫຼາຍ” ການພົວພັນສາກົນ, ດ້ວຍຈິດໃຈ “ເປັນເພື່ອນກັບທຸກປະເທດ”.

ການເຊື່ອມໂຍງເສດຖະກິດສາກົນແມ່ນຈຸດເດັ່ນທີ່ໂດດເດັ່ນ. ການເຂົ້າຮ່ວມອົງການການຄ້າໂລກ (WTO) ໃນປີ 2007 ໄດ້ເປີດສະໜາມຫຼິ້ນທີ່ກວ້າງຂວາງ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ຫວຽດນາມໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມຢ່າງຕັ້ງໜ້າ ແລະ ໄດ້ລົງນາມໃນສັນຍາການຄ້າເສລີ (FTA) 17 ສະບັບ, ລວມທັງສັນຍາລຸ້ນໃໝ່ທີ່ມີມາດຕະຖານສູງ ເຊັ່ນ: ສັນຍາຄູ່ຮ່ວມມືຂ້າມປາຊີຟິກທີ່ຮອບດ້ານ ແລະ ກ້າວໜ້າ (CPTPP) ແລະ ສັນຍາການຄ້າເສລີຫວຽດນາມ-ສະຫະພາບເອີຣົບ (EVFTA). ດັ່ງນັ້ນ, ຕະຫຼາດສິນຄ້າຫວຽດນາມຈຶ່ງໄດ້ຂະຫຍາຍຕົວຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ, ຍອດມູນຄ່າການນຳເຂົ້າ ແລະ ສົ່ງອອກໄດ້ເຕີບໂຕຢ່າງແຂງແຮງ, ເຮັດໃຫ້ຫວຽດນາມຢູ່ໃນ 20 ເສດຖະກິດອັນດັບຕົ້ນໆຂອງໂລກໃນດ້ານການຄ້າ.

ນອກເໜືອໄປຈາກການເຊື່ອມໂຍງເສດຖະກິດ, ຫວຽດນາມຍັງມີຄວາມກະຕືລືລົ້ນ ແລະ ມີຄວາມຮັບຜິດຊອບໃນການແກ້ໄຂບັນຫາພາກພື້ນ ແລະ ທົ່ວໂລກຮ່ວມກັນ. ຫວຽດນາມໄດ້ປະຕິບັດໜ້າທີ່ສາກົນທີ່ສຳຄັນຫຼາຍຢ່າງຢ່າງສຳເລັດຜົນ, ເຊັ່ນ: ການເປັນສະມາຊິກບໍ່ຖາວອນຂອງສະພາຄວາມໝັ້ນຄົງສະຫະປະຊາຊາດ, ການດຳລົງຕຳແໜ່ງປະທານໝູນວຽນຂອງອາຊຽນ, ແລະ ການເຂົ້າຮ່ວມຢ່າງຕັ້ງໜ້າໃນການປະຕິບັດງານຮັກສາສັນຕິພາບຂອງສະຫະປະຊາຊາດ. ການປະກອບສ່ວນເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ຮັບການຍອມຮັບ ແລະ ໄດ້ຮັບການຍ້ອງຍໍຢ່າງສູງຈາກປະຊາຄົມໂລກ, ເຊິ່ງໄດ້ເສີມຂະຫຍາຍຖານະ ແລະ ຊື່ສຽງຂອງຫວຽດນາມໃນເວທີສາກົນຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ. ຕາມທ່ານປອ. Carolus Wimmer ແລ້ວ, ປະທານສະພາມິດຕະພາບເວເນຊູເອລາ-ຫວຽດນາມ, ດ້ວຍຜົນງານເຫຼົ່ານີ້, ຫວຽດນາມໄດ້ກາຍເປັນຈຸດເຊື່ອມຕໍ່ທີ່ສຳຄັນໃນເສດຖະກິດພາກພື້ນ ແລະ ທົ່ວໂລກ.

ມີຫຼາຍກວ່າ 40 ປະ​ເທດ ແລະ ເຂດ​ແຄວ້​ນ​ໃນ​ໂລກ ກວ​ດ​ພົບ​ເຊື້ອ​ໄວ​ຣັດ​ກາຍ​ພັນ Omicron ໄລ່ມາຮອດປັດຈຸບັນ, ເຊື້ອໄວຣັດກາຍພັນ Omicron ໄດ້ປະກົດຕົວ ແລະ ແຜ່ລາມອອກສູ່ຫຼາຍກວ່າ 40 ປະເທດ ແລະ ເຂດແຄວ້ນໃນໂລກ.

ແຂວງ ຊອກຈັງ ໜູນຊ່ວຍ ປະຊາຊົນນະຄອນໂຮ່ຈີມິນ ດ້ວຍສິນຄ້າທີ່ຈຳເປັນ 40 ໂຕນ ຍສໝ - ແຂວງ ຊອກຈັງ ໜູນຊ່ວຍ ປະຊາຊົນນະຄອນໂຮ່ຈີມິນ ດ້ວຍສິນຄ້າທີ່ຈຳເປັນ 40 ໂຕນ